Full text of "Petri Molinaei De cognitione Dei tractatus"

See other formats

Early European Boob, Copyright O 201 1 ProQuest LLC. 

Images reproduced by courtesy of Koninklijke Bibliotheek, Den Haog, 

235 E 12 




Eorly European Books, Copyright© 201 1 ProQuest LLC. 

Images reproduced by eourtesy of Koninklijke Bibliotheek, Den Hoog. 

235 E 12 




Early European Books, Copyright© 201 1 ProQuest LLC 

Images reproduced by courtesy oF Koninklijke Bibliotheek, Den Haag. 

235 E 12 




Early European Books, Copyright© 201 1 ProQuest LLC. 

Images reproduced by courtesy of Koninklijke Bibliotheek, Den Haag. 

235 E 12 




Early Eurapean Boob, Copyright O 201 1 ProQuest LLC. 

Images reproduced by courtesy of Koninklijke Bibliotheek, Den Haag 

235 E 12 




Early European Books, Copyright O 201 1 ProQuest LLC. 

Images reproduced by courtesy of Koninklijke Bibliotheek, Den Haag, 

235 E 12 




Early European Boob, Copyright O 201 1 ProQuest LLC. 

Images reproduced by courtesy of Koninklijke Bibliotheek, Den Haag 

235 E 12 



Petri Molih.1 I 
Do 

C OGNITIONE 

D £ I 

TRACTATVS. 





L VGD. BAT. 

ExOffi^iua Exzeviriana 
do log xxv, 



Early European Boota, Copyright© 201 1 ProQuest LLC 

Images reproduced by courtesy of Koninklijke Bibliotheek, Den Haag. 

235 E 1 2 




Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC. 

Images reproduced by courtesy of Koninklijke Bibliotheek, Den Haag. 

235 E 12 



Reverendiss imo & 
Ampli s s imoD OMI- 

NO, IOHANNïD. EPI- 
SCOPoLlNCOLNlEN- 

*i 5 Serenissimo Re- 

G I A B I N T I M I S C O N- 

si ^is,&Magni Si- 
gil l i Angli^e Cr- 

S T O D I. 

REcognofcenti mihi 
fchedas mea$> (Fir 
Amflijpme) incidit 
tn manus hic trattutus 
De Dei Cognt- 
Tione: Ofm quidcm 
kvtdcnfe, nccdignumtuk 

fji z ecu- 




Eorly European Boob, Copyright © 20 11 ProQuest LLC. 

Images reproduced by courtesy of Koninklijke Bibliotheek, Den Haog, 

235 E 1 2 



ccnlïs fid in quo quod dei ft 
tngenio Autboris , [uppie- f 
tur dignitate argumenü : j 
cnjm cognitio mediocris 1 
accuratijftwam in dio at- 
gumento commentatio- 
#em facile anteeellit. Cui 
cperi quem qtmrerem P a- 
tronnrn non mihi dm 
bigendumfat. Nam ad 
potim con/ecrarem hos h- 
hor is mei in \_Anglu pri~ 
mitids, qu&m tibi ( Rcve- 
rendijfme Vir) quimein 
has oras appulfum excepifti 
ptrhummiter* & digniu- 



Early Europeen Boob, Copyright © 20 ï 1 ProQuest LLC. 

Images reproduced by courtesy of Koninklijke Bibliotheek, Den Haag, 

235 E 12 



tktttét immemor, juvifti 
opera & amore complex us 
es ? Cnjus ingenium par 
negotijsy nee inpdtur ho- 
norey nee obruitur ponde~ 
ro. ^ui in medio cur st- 
ram civïlium aJIu^ decU 
dis tarnen aliquas horos 
Jludijs, invigilans pariter 
Reip. & Eccïe/r£. Qtnfdi- 
ci temper amento fociavi* 
Jli res rarb eoetmtes, in 
fumma fortuna firn mam 
humanitatem > dr in {lort 
Mat is fcnilem prttdetiam. 
H&c non damus tuis auri- 

A 5 bus» 



I* JET RVS MoilNiTS. 



bus y fèd rei veritati: qu& 
me impulit ad tibi eonfe- 
crandam hanc opettam,te- 
flemgrati animi , me&que 
er ga te obfervantid: quam V" 
ut bent confalas , te etiam \ Z 
dtque etiam roga. 

Tuac Amplitudini 

atldi&iflimus 



Early Europeen Boob, Copyright £> 20 ï 1 ProQuest LLC. 

Images reproduced by courtesy of Koninklijke Bibliotheek, Den Haag, 

235 E 12 




[JU 



DE 

COGNITIONF 

DEI. 

INter Dei ope*a vifï- 
bilia homo facilè primas 
obtinet. In homine au- 
tcm ea pars eft longe pra?» 
ftantifïima qua; ./ïnirnn ap- 
pcllatur. Anima enimnobis 
cum Angclis, Corpus cum 
belluis commune eft. 

Porrö cum plurcs fint a- 
mm* facultates, illa facilè 
princeps eft, qua? Intcüc- 
#usfeu Mensdicitur: qmp- 
pc qua? prselucet volunrati, 
êc ledens in clavo, tractat 
habenas cupiditatum undc 
& Tvvy.iicvtiLov a Grxcis ap» 
pcllacur. 

A 4 H'jjus 



Eorly European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC 

Images reproduced by courtesy of Koninklijke Bibliotheek, Den Haag. 

235 E 1 2 



X, De eognittone Det. 

Hujus Intelledus praeci* 
puum ornamentum atquc 
perfe&io , eft cognitio veri- 
tatis , qua? fïc affecla eft ad 
mcntcm ut lux ad oculum. 

At non cujuilibet verita- 
tiscognitiointellecT:umpcr- 
indè pcrficit, fed cognitio 
tantum rerum fummarum 
& perfe&ifïlrnarum. Inter 
quas cümDeus immenfum 
quantum excellat , planc 
conficitur,veramDei cogni- 
tionem eilc mentis orna- 
inentum longi prxcipuum, 
Enimvcro cum cognitio ve- 
ritatis fehabeat ad intelle* 
dum ut lux ad oculum , pla- 
num eft veraDci cognitio- 
neintelleclum maxime per- 
fici : quandoquidem Deus 
cftfons lucis, Pater lumi- 

cum, 




Early European Boob, Copyright© 201 1 ProQuest LLC. 

Images reproduced by courtesy of Koninklijke Bibliotheek, Den Haag, 

235 E 12 



m 



De cógnitione Vet. } 
Mffl > Sc lux ipfiflïma , ad 
quem ipfe Solisfplendor cft 
tcncbris propior. 

At non quxlibctDei co- 
gnitie pariter mentcm per* 
fiat &illuftrat , fed ea dc- 
mumquxab ipfoDeorcve- 
lata,eius verbo continetur. 
Nam ut Solcm non vide- 
mus eodem modo quo res 
caeteras , quippe cüm cetera 
videantur per lucem Solis, 
at Sol vidcatur per fuam 
iplius lucem: fic Deus non 
poteft coonofci,nifipropria 
fualuce,& titfi fuamiplius 
cognitionem animis nortris 
infuderie. 

Sed antequamadeamDci 
cognitionem accingimur , 
quxliabetur exDei verbo; 
opera:pretium eft ejpone- 

A; se 





Early European Boob, Copyright <D 201 1 ProQuest LLC. 

Images reproduced by courtesy of Koninklijke Bibliotheek, Den Haag. 

235 E 12 



4 eognitune D#i . 

re quoufque ratio hiimant 
non adjuta Dei verbo per- 
tingat. Eft enim ha:c non il- 
Uberalis meditatio : & ex ea 
multare&a* rationis luxe- 
nucat,multa divina* fapien- 
tix cognitio efflorcfcit. An- 
tequam igitur ingredicmur 
adyta hujus tempü,utile eiit 
tantifper confiftere in atrio > 
euius eft nó mcdiocxis fplc- 
dor, & cui Deus impreffic 
con obfcura fuae poten tise Sc 
fapientias veftigia. Sic enim 
prajftiu&im & per gradus 
vcniemus ad Ecclefix do. 
&rinam, utappareatquan- 
topérèEcclefia diftetaLy- 
cxo :quantum Chriftifcho- 
laantecellat fcholas Philo- 
fbphorum : quantum vin- 
fat hurnaaam ratiouem di- 

vina 



D* cognitiomJDti* $ 
vina revelatio* 

Iniitumelfe omni homini 
fenfum aliqucm divinitatis, 
conftat cxperimcnco , & o- 
mnium Gentium tcftimo- 
nio. Intcr quas nulla eft tam 
fera aut tam barbata apud 
quamnonfit recepta quas- 
damrcligionisforma,eaque 
gravifïinüs pccnis fancita. 
H^ccnim cft nonfcripta fcd 
natalex>adquanmon do€xi 
fe J fadi, nonprxeeptis in- 
flituti , fedanatura imbuti 
fumus. Inde in fcelcrarifli- 
mis quibufque confcientiae 
aculci , qua: fontes ad Dei 
tribunal invitos pertrahit, 
& efficit ut pciïïmus quif- 
quc Dcum judiccm maxime 
perhorrefcat . De Caligula 
Su&onins refert, eum audU 

ram 



Early European Boob, Copyright © 201 1 ProQuest LLC. 

Images reproduced by courtesy of Koninklijke Bibliotheek, Den Haag 

235 E 12 



l<T t tJ t 



7 



€ DeeognitioneDet. 
tumfïc comminantem Iovi. 

Eis yccsiv &xva,aiv7ri(>ct,iti at. 

Idem ufurpabat illud Me- 
nelai pujniantis cum Paride. 

i *f r~> /\ r. /tl 

X^TtATtp 877$ trtïo %£v öAö«- 

Idem tarnen, quoriefcun- 
que tonaret , quxrebat late- 
bras , & pavore confterna- 
batur , Deum ultorem ex- 
horrefcens.Nam ut quifque 
efl: perditiflimis moribus> 
i ca max im è ad folioru m tre- 
mor em, autfi virid.es ruhum 
4itnovert IncertA , & eerde 
& genibtu tremit. Inde eft 
qnöd videmus homines 
profanos ? qui,rebus profpe- 
xè fluentibus , omnem de 
Deo cogitationcmexcufle- 
rant, in fubitis perieulisex- 
clarnare ülud Devs mi : 

Sc ccn- 




Early European Books, Copyright© 201 1 ProGuest LLC. 

Images reproduced by courtesy of Koninklijke Bibliotheek, Den Haag, 

235 E 12 



Vê cognitione Dei, 7 
&confugerc ad eius opem 
quem improbè contempfe- 
rant. Ethxcvox impra:me- 
ditataipfis excidit, vi&rice 
namra . 

Quin & i pfa ïdolatria 
quó foedior eft > &inanibus 
figmcntis addictior, tanto 
cvidentius arguit , inlitum 
effe hominibus a natura 
fenfum divinitatis.Oporter 
enim altè fedeat hic fenfus, 
& penitus fitimpreirus,cüm 
homo animal gloria:, ma- 
lucrit fe abjicere infia be- 
ftias & colere lapides ac Ü- 
gna> Sc ex infita fuperbia ad 
infima qua?que fe fubmit- 
tere , quam. nullum plane 
Dcum agnofcere. Nee qui 
finxerunt harcDcorum por- 
tenta > ufi fuiffent homini- 
bus 



Early European Boob, Copyright <D 201 1 ProQuest LLC. 

Images reproduced by courtesy of Koninklijke Bibliotheek, Den Haag. 

235 E 12 




t D e cögntüont DeL 
bus obfequemibus, nifi ifiu 
Tcniüent animos jam im- 
butos illa <le Deo perfua- 
fione» cxquo fcmine emer- 
git illa ad religionem pro- 
pcnfio. 

Veruntamen ad Dei co- 
gnitionem aliam viam in- 
iiftit vulgus , aliam Philo- 
fophi. Et vulgus quidcm 
«kcumfercns oculospcrto- 
tum orbem, miratur ftatas 
anni tempcftates, Solis pul- 
chritudincm atque poteti- 
tiam, a^ftusmaris rccipro- 
cos, terrarque molcm a'ére 
fufpenfiim , nuttbns fuii 
congiobatam , paribufquc 
cxaminatam ponderibus. 

Defeftsu SoUs vertos Lur.z» 
m&4 labom : 



Vndc 




Early European Books, Copyright© 201 1 ProGuest LLC. 

Images reproduced by courtesy of Koninklijke Bibliotheek, Den Haag, 

235 E 12 



Be cognitiom Dei. 9 

Vnde tremor term qua vi 
maria aha tumefcant 

Obicibm ruptis , rurfum* 
que in feipfa refidant. 

Quid tantum Oceano frö- 
per ent fe tingerc Soles 

Hihemi , vel qu& tardié 
tnora nociibtu obftet* 
Miratur perpetuos flumi- 
num lapfus, plantarumin- 
crementa atque virtutes, 
animalium diveifas for- 
mas , & '^jLcai ac inftinclus 
fpontaneos ; deniquc tan- 
tarn hujus machina? perfc- 
#ionem , ut fingula: par- 
tcs officiant contemplatio- 
ni totius : non fccus ac 
cum in fylva non caedua 
iingulaium arborum pro- 
ccntas eminere pollet, nifi 
inter pares couipiccrctur, 

Ita- 



Early European Boota, Capynght O 201 1 ProQuest LLC. 

Images reproduced by courtesy of Koninklijke Bibliotheek, Den Haag, 

235 E 12 



to t>e cognïtlone Dei. 
Itaque vix quifquam rft 
mfi planè vecors, qui,his 
afpeftis, non agnolcat au- 
thorem, &non aeftimet a- 
pud fe quantus fit opifex ex 
opificij praeftantia. 

Enimvcro ut fi quis Bi- 
bliothccam libraria fupelle- 
dilc inftruaiffimam con- 
templetur, in qua ftru&i fo- 
ruli , libri in ordinem dige- 
fti , omnia terfa & munda, 
& aptè difpofita : non eft 
crcdibilc quenquam poffe 
eiletam excoidem, vt een- 
featharccafuitactlefa&a^ 
non potius hxc tribuat hu- 
mana:induftriar. Namcon- 
fofio fit a cafu , ordo ab in- 
duftna. Atnullaeft Biblio- 
thecatam aptèdi^cfta, ncc 
tam ornata aut locuples, ut 

poflit 



Early European Books, Copyright© 201 1 ProQuest LLC 

Images reproduced by oourtesy of Koninklijke Bibliotheek, Den Haag, 

235 E 12 



De tognitione DeL n 
poffit ullatenus cum hujus 
machina; ftruclura & perfe- 
ctione comparari. Habeac 
aliquisin veftislaciniamul- 
titudinempronüfcuamcha- 
racTrerum typographicorü , 
quam commoto finu ia&ec 
& effundat: anunquamita 
aptè cadent characreres, auc 
tanta erit in cafu induftria, 
ut oratio aliqua compta,auc 
verfus elcgantcsinde confi- 
ciantur? At nulla eft oratio 
ita expolita, nullumc armen 
tanta arte fhucT:um,ut pofïic 
cummundi artificio & pul- 
chritudine , ulla ex partc 
conferri. 

Hare prima eft ratio qua 
Deus homines etiam barba- 
ros aliquo fenfu divinitatis 
afficit. His mutis magiftris 

\el 



Early European Books, Copyright© 201 1 ProQuest LLC. 

Images reproduced by courtesy of Koninklijke Bibliotheek, Den Haag. 

235 E 12 



i% DecognlttoneDii. 
vel tardiifima ingenia ad fui 
cognitionem imbuit . Ca?/i 
cnarrant gloriam Dei & fir~ 
mtwientum noüficat opus ma- 
nuum eittt . Nam 'twvifibilifk 
Deupotentia eiusatque divi- 
nitas ex rebus conditkinteüi- 
guntur. 

His addc naturales truvnj* 
firU Sc fcmina aequitatis Sc 
honcftatisi & aculcos con- 
fcicntia^qui pefsimos quof- 
Öuc tacitis morfibus lanci- 
nanr. Eft enim hare non ob- 
fcura confcfsioj quahomi- 
nes profitentur fe judiccm 
a&nofcere cui dandx func 
duSzwycy Sc qui in fa&a 6c 
mores hominuminquirit. 

Nee paruin faciunt Dx* 
mones & malefici fpiricus> 
ad alcè iufigendam animis 

perfua- 




Early European Books, Copyright O 201 1 ProQuesf LLC. 

Images reproduced by courtesy of Koninklijke Bibliotheek, Den Haag. 

235 E 12 



m 



De cognltione Dei. i $ 
pcrfuafionem de Deo. Cum 
enim quotidianis experi* 
mentisnotumfit, quanta fic 
êc quam noxia Darmonum 
poteutia, quippe qui cicut 
tempcftates , morbos im- 
mittuntj homines vertunt 
in Lycanthropos, fegctes 8c 
arbufta transferutit, f quod 
inagroMarrucino accidiffc 
tcftis cft Plinius,) fpe&ris 
homines territant, & per- 
plcxisOraculis confulcntes 
ludificantur , & erroribus 
implicant 3 pcrirct h u ma- 
li um genus, obnoxium in- 
jurijstotinvifibiliuminimi- 
corum, immo & ipfa mundi 
compages luxai'etur, nifihi 
daemones penderent.ab ali- 
cujus fuprema? potentie nu- 
tu, que rabiem corum fi«- 

jiac. 



Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC. 

Images reproduced by courtesy of Koninklijke Bibliotheek, Den Haag, 

235 E 12 



MBA 



14 De eogniüone Dei 
nat, fccancellisincluditfu* 
providentie. 

Ifta quidem funt vulga- 
ria documenta , & quae fc 
quafiinvitis ingerunt. Ac 
PhilofophiadDeicognitio- 
•emalia via graflati funt. 
Texunt enim vincula de- 
monftrationum, quibus in- 
genia ficconftringunt,utab 
eis quod volut extorqueant» 
Ariftoteles fcripfit o&oli- 
brosPhyficae oxrew» quo- 
rum fex poftrcmi toti circa 
motum ejufque affeótiones 
vcrfantur. Vltimus autem 
definit in primo motore>qui 
idem fit immobilis . Cum 
enim omne quod movetur, 
abaüquomoveatur, &hoc 
abaiio, & ficporro : in hac 
catenamoYencium nonpo- 

tcft 




Early European Books, Copyright O 201 1 ProQuesf LLC. 

Images reproduced by courtesy of Koninklijke Bibliotheek, Den Hoog. 

235 E 12 



oei 



De cognittone Dei, i $ 
teft iri ia infinitum, fed nc- 
ceffario ftandum eft ia ali- 
quo primo movente, qui 
cumomniamoveat, ipfefic 
immobilis. Nonfecusaciu 
corporehumano, artusmo- 
ventur a mufculis, mufculi 
a nervis, aervi a fpiritibus 
animalibus, fpiritus anima- 
les a vitalibus,vitales ab ani- 
ma, qua: non movetur nifi 
peraccidens , aut peraliud, 
id eft", alienomotu ; non fe- 
cusacfapicntiaambulacauc 
ut gubernator fedens ad cla- 
Yum, jfic quiefcit ut tarnen 
motu navis moyeatur. 
Quod ft quid fit quod mo- 
veat fe ipfum , oportet fic 
compofitum, & una pars 
moveaturab altera. At pri- 
mumens oportet fit fimpli- 

ciisi* 



Early European Boob, Copyright© 201 1 ProQuest LLC. 

Images reproduced by courtesy of Koninklijke Bibliotheek, Den Haag. 

235 E 12 



4* Bi togntttom Dei 
cifsimum,nec partibus coa- 
ftct . 

In ordine yero caufarum 
tfficientium non polïc pro- 
cedi in infinitium facilè dc- 
monftratur. Nam fi nulla 
cffct caufa prima Sc fumma» 
nulla effetlecunda, nee ter- 
rine ficporro. Et lïc nulla 
prorfus effet caufa : & nun- 
quam poffet deveniri ad ul- 
timum effe&um, quia ante- 
quam eo perveniretur> infi- 
nitaecaufe, effent percurren- 
dar. At infinitum cit quod 
pertranfiri nonpoteft,& cu- 
jusutnon datur primumita 
jicc ultimum. 

Nee parum faciunt ad 
agnitionemDei>divina:que 
perfe&ionis, gradus diverfi 
ionitatis & fapientiae, pee 




Early European Books, Copyright© 201 1 FVoGuest LLC. 

Images reproduced by courtesy of Koninklijke Bibliotheek, Den Haag, 

235 E 12 



T)o cognitions Dei. \ j 
quos Angclifunc mcliorcs 
dc fapicntiores hominibus» 
Zzipii homincs inter fe dif- 
fcrunt. Hoe enim axioma 
ftat incoucuflum.qualitatcs 
{ puta albcdinem auc calo- 
rem) die perfeftiores auc 
impcrkdHores proucafum- 
*ru perfedione magis auc 
minus abfecdunt, plus 
aut minus diitant a fummo 
albedinis aut calorisgradu. 
Eftergointcr creaturas lila 
mclior cjuse magis ad fum- 
mambonitaccmacccdic. IU 
13 autcm fumma bonitas, 
quid eft nifiDcus, qui cft 
ipfiflima bonicas ? Nam uc 
in oidinc caufarum efficien- 
tium , ita & ingradibus vir- 
tutis Sc perfedlionis, noa 

ia infiiii- 
ttfJBj 



Eorly European Boob, Copyright © 201 1 ProQuest LLC. 

Images reproduced by courtesy of Koninklijke Bibliotheek, Den Haog, 

235 E 1 2 




xt Be cogmtimt D*#« 
turn 5 fed oportet fit aliqua 
prima & fummaperfe&io. 

His addequodapudom- 
ües eft in confefso, impofsi. 
bik effeut aliquid faciat Ie 
ipfum: Nam fiquid fe ip- 
fum fecilTet, planè ftatuen- 
dum effet illud fuiffe ante- 
quam effec .* quandoquidem 
agere prsmpponit cue . 
Cum ergo cocium non po- 
tuerit fe ipfum condere> o- 
portet conditumfit ab ali- 
quo, qui quidem nou po- 
teft effe nifi fummc potens 
& iufinitae fapientiae , quip- 
pe qui ad tantum opus > non 
Labuit exemplar quodimi- 
taretur, nee ei pradlo «Ut 
mateda, uecminiilri. Nam 
fxhxc adfuiffent, perindè 
quaereretur quis creaviffet 



Eorly European Boota, Copyright© 201 1 ProQuest LLC 

Images reproduced by courtesy of Koninklijke Bibliotheek, Den Haag. 

235 E 12 



Ve cognitione Vei. 19 
hanc materiaal, quis hos 
miniftros, quis eis hanc vim 
indidiifet, qua Deo opitula- 
renmr> uc planè devcnien- 
dum fit ad aiiquem unum 
qui nullius ope egeat , & a 
quo fïnt omnia. Qu ; cum 
cx nihilo crearit omnia } nön 
poteft non clFe inrinira: po- 
tentie , cum a nihilo adali- 
quid fit infinita diftantia. 
Eit enim ridiculus ftupoL*» 
& profana vecordia '/ellcij 
Epicurei, quiapud Cicero. 
ncm,lib. i.deNatura Deo- 
rum, creationem nafo fuf- 
pcndensrogat qua: molkio, 
qua? rerramenta, qui vcdtes, 
qui miniftu canti muneris 
fucrinc. 

Ipfa numeroru ratio mun- 
di aliquod eflc pnncipium, 

B ac 





Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC 

lmage$ reproduced by courtesy of Koninklijke Bibliotheek, Den Haag. 

235 E 1 2 



i o De cógnltiom Dei 
ac proinde aDco czeatum. 
cffc , neceffario cvincit. OM 
mnis enim numerus incipit 
ab unitatc. Cüm ergo nu- 
mcrentur dies > oportct ah- 
qua fuerit prima dies $ ac 
proinde aliqua prima cccli 
converfio. Non enim datur 
numerus infi:iitus a&u, nee 
poüunt eile dies numero in- 

fiuiti. Nam fi numerus ali- 
quiseffetinfinitus,denarius 
numerus infinitiès incflet 
ifti numero infinito. Vndc 
fierct utquiuq; non plurics. 
ineflent quamdecem,& du- 
plum non majuscüet dimi- 
Aio. ïmmo vcro ifti numero 
infinito totidem ineffentu- 
nitatcs quot deccm. Quae 
fanc tuut WfttS* & impli- 
«flt&ua contradiftionem. 

Ipfa 



ten* 



3- 



Early European Books, Copyright© 201 1 ProQuest LLC 

Images reproduced by oourtesy of Koninklijke Bibliotheek, Den Haag, 

235 E 12 



4 



vim 



De cognitiênt Dei %i 
ïpfa hominum hujus xvi 
vita brcvior, & tacita decre- 
menta ftatura?,pra: veterum 
vivacitate & proceritate, 
non obfcurë teftatur fuille 
aliquem primum hominem, 
& primam aJiquam pcrfe- 
öionem a qua per gradns 
defcenditur. Non pofluuc 
eniminfinitaefle rerum de- 
er e ment a. AÜoqui replican- 
doin ïnfinitum fecula pre- 
terita, aditaturam cocloip- 
fo majorera tandem pervc- 
ftiretur. 

Uxc omnia eo pertinent 
ut argumentis fuppediratis 
ab human*e rationis lucc» 
quantumvis nebtilofa & 
lubluftri, doceamusjquem- 
admodum omnis lux toto 
:be fparia, ab uaa origine 




Early European Books d Copyright © 201 1 ProQuest LLC 

Images repraduced by courtesy of Koninklijke Bibliotheek, Den Haag. 

235 E 1 2 




x jl Dt cognitione T>cL 
profluit, ncmpaaSole; 8C 
omnis numerus proceditab 
unitatc s & in corporc hu- 
mano omnes arterie > vita- 
lifquetoca facultas ab uno 
cordeprocedunt: Itaomnc 
cns, ab uno fummo entc 
fiuerc & depcndere, ac fuf- 
tcntari: Quili vim fuam, 6c 
influxum tancifpcr inhibe- 
ret, & fubduceret , illico o- 
mniainancïquumillud Ni- 
i>/abirent& dilaberentur. | 
Non iecusac amoto Sole, 
quicquid ubique eft iucis, 
v crterecur in tenebras. 

lam Ci quis roget quid 
I>eumimpulcritad manum 
admovendam operi, in 
promptueftrefponilo.Deus 

cnim omnia fccit ob leip- 
£um, accullaaliaconfidera- 

riouc 



Early European Books, Copyright O 201 1 ProQuest LLC 

Images reproduced by courtesy of Koninklijke Bibliotheek, Den Haag. 

235 E 12 




m 



De cognttione Der. 1 3 
tionemotus cftquamamo- 
refui. Enimvcro Deus non 
tantum eft caufa efficicns 
rerum omnium , ïed ctiam 
finalis , tefte Apoftolo ad 
Hebr. cap. t. ubi aic Deum 
cfle propter quem & per 
qucm funt omnia, Omnia 
funt propter Dcum quate- 
nuseft finis, &qtiatenuso- 
ptimus. Omnia funt per 
Dcumqua caufa efficiens,&: 
quaMaximus. Merito ergo 
Optimus Maximus . Sed 
prius Optimus quam Maxi- 
mus* QuiaOptimus eft>qua- 
tcnus eftfinis: atfiuisfem- 
pereft prior intentione: & 
ip fa caufa cfficiens movetur 
a fine. Cumergo omnea- 
gens rationale aut intclli- 
gens, fibiproponataliquem 
B 5 fincm 




Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC 

lmage$ repraduced by courtesy of Koninklijke Bibliotheek, Den Haag. 

235 E 12 




x 4 eognittoit e De L 
finem qui bonus fit, non po- 
tui t primum & fummum a- 
gcnsagerc nifi ob ultimum 
& optimum finem.Cumquc 
nihil (It Deo meiius, immo 
cum omne bonum fit a Deo, 
non potuit Deus ageire ob a- 
lium finem quam ob feip- 
fum. Cu mque nihil fit quod 
potius debeat pingi & ima- 
gine exprimi, quam quod 
pukherrimumeft,Deus qui 
cft primum pulchrum, & 
prima lux, voluit fuamipfe 
imagincm ducere , & ut in 
Minerva Phidiae> ipfe ani- 
fex fimilitudinem fui inde- 
lebilem operi fuo imprefllt. 

Verum enimvero cumrc- 
rum crcatarum pars fine 
Corpora pars tyiritw & fub- 
ftanüximmateriales; intcr 

MMU- 




i 




Early European Books, Copyright O 201 1 ProQuesf LLC. 

Images reproduced by courtesy of Koninklijke Bibliotheek, Den Hoog. 

235 E 12 



T>i cognitione T>ei. tf 
fpiritus quidem Angeli emi- 
nent) quibus proxima: func 
anima? numanx . Inter cor- 
pora autem primum caslum 
facilè primas obtinet . Qua- 
propcer cumDcus impreile- 
rit omnibus creaturis, fuac 
potentiar& fapientias vefti- 
gia : Spiritibus non modo 
iuivcftigiumirnpreflit, fcd 
& imaginem. Eamque non 
qualis a picloribus ducitur 
pcnicillo , exprimens tan- 
tum colorcs& figuram: fcd 
qualis confpicitur in fpccu- 
lo , quarmouis &; a&ioncs 
imitatur. Deus cnim fpiriti- 
bus affudit luccm intelle- 
ftualem, &: cognitionem 
verij qu# eft quxdam quafi 
fcintilladivinae iucis. Vo- 
lunutcm vero eorum, cujus 

B 4 «ft 




1 6 De ccgnithne Veu 
cft cicre motus & producere 
atticnes> otnavit juftitia & 
fanditate. Hisaddidit im- 
mortalitatem, & libertatcm 
voluntatis,qu2E funt divinaï 
imagims lincamenta qua?- 
dam & Dei imitamenta . 
Qua? imago cum fit longè 
pra:cipuum ornamentum 
creatura? intelligentis; ita 
\icifsim nihil ram focdum 
quam deformatio hujus 
imaginis. Qu>od fitquando 
anima, erutomentis oculo 
per i^norantiam > & linea- 
mentis hujus imaginis vitio 
depravatis, pocnafua vem- 
tur in monftrum : & Deo 
exofa, ipfa fua miferia, Dei 
miferationem amifit.Enim- 
vero quemadmodum ima- 
go regis nummo infculpta, 

multa 



Early Europeon Books, Copyright O 201 1 ProQuest LLC. 

Images reproduced by courtesy of Koninklijke Bibliotheek, Den Haag. 

235 E 12 




De Cdgnitione Deh t y 
fflulta ad terram attritionc 
& confricatione oblitera- 
tur, itain animabus defor- 
matur Imago Dei, quando 
tcbus terrenis addi&a , & 
quafï in caenum provoluta, 
a divinis cogitationibus & 
Dei amorc avertitur. 

Sed & primo corpori, ii 
cft coelo, Deus impreflltali- 
quam fui fimilitudincm , & 
quandam, penè dixerirn s 
imaginem . Nam coclum 
Deus in rotunditatcm tor- 
navit, imitamentum divinx 
infinitatis : qnia ha:c figura 
nee principium habet nee 
finem. Sed 8c in eodem pri- 
mo corpore infculpfic quie- 
tisfua:, anernasque inimobi- 
litatis.perpctuo tarnen agen- 
tis, non obfeura veftisria. 



Nam 




Early European Boota, Copyright O 201 1 ProQuest LLC. 

Images reproduced by courtesy of Koninklijke Bibliotheek, Den Haag, 

235 E 12 



iS De cognitione Dei. 
Nam coclum etfi per partcs 
jugiter movetur , dum pars 
aiteraalteriiuccedit> tota ta- 
rnen cjus molcs quiefcit, ncc 
loco movetur. Potcntijeve- 
ro lua? imirationern pofuit in 
coctoj fufpendens ha:c infe- 
riora a lupciioribus, & fic 
digerens hoe opus, utaccc- 
*V ïf leftibus elementaria guber- 
irfj-nt narentur, &: fupeiiora inin- 
feriora potenter influerent. 
cuil* Ac profc&o veriflïma eft 
itl%ê- Ariftotelis fententia lib. i. 
ïlnue deGeneratione, cap.io. per- 
id<p$-o petuam durationem rerum 
deberi fimplici & cjuotidia- 
na; Solis convedioni ab O- 
*'k£ rientcin Occidentem: atgc- 
Aöloy nerationcm & corruptio* 
%é~ nem rerum nafci ab obliquo 
%)i*t. Sqüs & Piunctarum cuifu 

per 



Dê cognitiom Dei* 1 9 
perZodiacum> dum acceflu 
fuo & recedu ad nos mutant 
afpectum, 6c cumcorumfitu 
affe&iones & qualitates re- 
rum variantur. 
• Hanc fedem Deo non 
modo fcriptura tribuit, fed 
& omnium qcntium con- 
ftansicntcnna. Nametiiel- 
ientia Dei complet omnia , 
nee ullis terminis circum- 
icribitur, infitum tarnen eft 
homini divina meditanti, 
mentem quantum poteft a 
rebus terrenis fummovcre, 
&ad coelumattollere. Quo- 
circa Deum oramus lummit* 
fo quidempopliccfed eleva-' 
tis ad coelum oculis, quorum 
altcrum delignat demiiïio- 
tem, altcrum teftatur fpem. 
llïud facit ad dejiciendam 

lupcr- 




Early European Boota, Copyright <D 201 1 ProQuest LLC. 

Images repraduced by courtesy of Koninklijke Bibliotheek, Den Haag. 

235 E 12 



3 o De cogmtkne Dei, 
fuperbiam, hoe veio adat- 
tollendam cogitationem . 
Nee immeritohumana ratio 
Dei folium locavit in caclo. 
Nam qua? Deo> qui omnia 
movet, poteft efle habitario 
convenientior quam corpus 
illud per quod omnia mo- 
vet ? Cjuxnam Patri lumi- 
num fedes aptior, quam re- 
gio per fe lucida, &infita lu- 
ce fempcr perfpicua ? Quid 
convenicnuus naturac Dei 
qui eft Deus Pacis, & qui 
nulli mutationi eft obno- 
xius , quam-ibi habere fo- 
lium ubi pax aeterna , & im- 
mota quics, & nulla muta- 
tio? Inde oft quod (utobfer- 
vat Iufrinus Paianefi ad 
Graxos ) apud Honierum 
Iupiter^ATiw ciinibus arrep- 

tam 



VecognithneDeu jr 
tam de caclo prarcipitat, &c 
ingrefl u ccrli ei in «ternum 
interdicir. Ula vero dclapf* 
eftin hancinferiorem regio- 
nem, qua: quatitur ventis, & 
tenipeftatibus , & terne mo- 
tibus : ubi bella, & fcditio- 
nes,& advcrfusDeumipfum 
difcordia. 

His fc quafi gradibus mens 
humana evehit ad Dei co- 
gnitionem: hoe fe quafi sr7«- 
fvyiTpm conatur atcoüere • 
Haccfuntilla Dei pofteriora „ , 
qua; homini videre fas eft. 31 
N ïmirum opera Dei per qu^ 
i pofteriori , & per effcéU 
cognofcitur. Anpotiusper 
id Scriptura innuit Deum 
vcnientem non fentiri, fed 
poflquam tranfivit & per- 
cuflit>derriumagaofci? Ncf- 

circus 



Early European Boota, Copyright <D 201 1 ProQuest LLC. 

Images reproduced by courtesy of Koninklijke Bibliotheek, Den Haag. 

235 E 12 



2 1 De cognitiont Dii* 
cimus cnim, quid Deus fa- 
fturus fit,fed poftquam opc- 
ratus eft,feu punivit> feu li- 
berav it» ejus vis agnofcitur. 

Neque vero haeceo perti- 
nent ut probem cfie Deum, 
quem ipft daemones confi- 
tentur, Quemqui negat di- 
gnior eft tortore qui cruciet» 
quam Philofopho qui do- 
ceat. Sed hare affero ut do- 
ceam> quibus adminiculis 
humana ratio fubnixa, illum 
divinitatis fenfum primitus 
iniitum adjuverit > 5c ad Dei 
qualemcunq; cognitionem 
pervenerit. Turn ut id quod 
Paulusait A&orum cap. 14. 
J>eum nunquam fe reliquijfe 
Ahfque tetttmomo y non folum 
de externis teftimoniis in- 
telligatui^qualia fan: pluvia: 

& fcr- 




mÊÊHÊÊKÊmn 

Early European Books, Copyright © 201 1 ProGuest LLC. 

Images reproduced by courtesy of Koninklijke Bibliotheek, Oen Haag, 

235 E 12 



De cognitione Dei* j j 
& fertiles au ui, fcd eciam ad 
externa creaturarum, Sc ad 
interna confcientia: teftimo- 
nia extcndatur. 

Scd neque per hxc puto 
effici, hanc cnuntiationcm, 
D e v s Est, efle de earum 
gencre quarfunt nota: natu- 
ra. Ariftotelcs i. Pollerio- 
rum, t.6. aic eas Enuntiatio- 
nes clle notas natura quq in- 
tcllcdis terminis neceilario 
creduntur. Vr fi quis feu quid 
fit mum, Sc quid fic/w*,non 
po teil non tcire & crederc 
totum effq rnajns partibus. 
Nee quilquam unquam a fe 
nnpetrabit ut aliter credat. 
At hare oratio, D e v s Est, 
non cfl ejufmodi. Nam poft 
intclleclas voces , inventi 
funt qui ncgaieut cfleDeurru 

Quan- 




Early European Books d Copyright © 201 1 ProQuest LLC 

lmage$ repraduced by courtesy of Koninklijke Bibliotheek, Den Haag. 

235 E 1 2 




34 De cegnitloneDei. 

Quanquam cos femper 
fuifle perpaucos cxiftimo. 
plurimos quidemquiDeum 
agnofcendo> ncgarent Dei 
providentiam,qua:libct aetas 
tulit, quia hacc opinio fub-» 
palpatur vitiis & aptifsima 
eftad laxandam fibulam in- 
rempcrantiae. Atqui Dcum 
prorfus negaverint vix fin- 
gulos inveniasin fingulisfc- 
culis. Nam Diagoram Mc- 
lium Athcifmi infimulatum 
conftatjnon quodDeum nc- 
garet, fed quod Athenien- 
fiumficla numina, inanefq? 
fnperftitioncs contcmneret. 
Hic nempe cft quiHcrcuicm 
ligneum cruribus arreptum 
in igncm conjecit > dicens > 
hic crit tibi decimus tertius 
labor. Idemquc fentiendum 
* cffe 



Early European Books, Copyright © 201 1 ProGuest LLC. 

Images reproducea 1 by courtesy of Koninklijke Bibliolheek, Den Haag, 

235 E 12 



Be e&gnittcne DeL j y 
cffc de Theodoro Cyrenai- 
co, Evemero, Hippone, Ni- 
canore,quihabitifuntAthei, 
docet Clcmens Alexandri- 
nus in Protrcptico. 

Hactenus ergo humana 
mens, non infcliciter ratio- 
einataeft, & ducenatura, & 
adjutricePhilofophiaeoper- 
venitutaiTereretefle Deum. 

At cum deventum eft ad 
Dei naturam explicandam» 
& ratio humana conata eft 
fatisfacere quaeftioni qua 
quarriturquid fit Deus, ibi 
deniïffima ignorantie caligo 
icfe animo orTudit,& lux ipfa 
Dei k4s&<ni<& homini verfa 
intenebras, oculos intelle- 
öus fcotomate percuffit . 
Quidam,utPIato,Cicero,& ^ m 
Virgilius, ccnfuerunt,Deum hb. ê. 

éttk 



Eorly European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC 

lmage$ repraduced by courtesy of Koninklijke Bibliotheek, Den Haag. 

235 E 1 2 



jtf ÏÏecognitbneDei. 
efleanimam mundi, qua? fic 
icgat & moveat mundum ut 
anima hoe corpus. Alij dixe- 
runt Deum eflc quicquid eiK 
Notumeftillud Euripidis. 

K«j yi£ ^e^S »VH 5 °* 

T*7l» M/fc'C 6 ZlZtAy TByS* «V» 

Fuit qui diccret Deum cffe 
circulum , cujus centrum fit 
ubique,circumferentia nul- 
übi. Vulgatum eft quomo- 
&o Simonides Hieronem ro- 
gantemquidellet Deus lon- 
ga comperendinatione fru- 
ftratus fit>petens unum diem 
morse adrefpondendum, de- 
inde biduum, poft ctiam tri- 
duüm, &: fic porro , Temper 
profeffus fibinondumliquc- 




Early European Boob, Copyright © 201 1 ProQuest LLC. 

Images reproduced by courtesy of Koninklijke Bibliotheek, Den Haag. 

235 E 12 



ft 



DecognittoneDei. $j 
rc, & difficultatem augeri 
indics , & fub manum crcf- 
cere . 

Iudaei ut doccrent eflcu- 
tïam Dei effe incKplicabi- 
lem, ipfum nomen Deivo- 

lactuitt cflg mmtyltfo, feu 
ineffabile, & quod humano 
cloquio ufurpari non pofsic 
nee debeac. Quod videtur 
innuere Angelus, qui& vo- 
caturDcus, quicumlacobo 
luftatus cft . Nam petenti 
Iacobo ot nomen fitumcde- 
ret, noluic obfequUed dixit, 
Cur meum nomen rogai? Sic & 
Angelus, quiperinde Deus 
appellatur, Iudic. ij. Ma- 
noam Samfonis patremfcif- 
citantem quodnametfet ejus 
nomen, hac orauone repref- 
fit. CHrfcifciiaris nomen me*. 

umUfi 



Early European Boob, Copyright © 201 1 ProQuest LLC. 

Images repraduced by courtesy of Koninklijke Bibliotheek, Den Haag 

235 E 12 



3 3 De ecgnitioneDei. 
nm\ e& trittn admirabile. Ho- 
diè in Hebracis codicibus 
Dei nomen fcriptum eft 
Iehovah. Quod nomen 
videtur data opera ita fcri- 
ptum a Rabbinis , ut nomen 
D e i , quod fr o n ti cidar i s fum. 
mi Pontificis inferiptum e- 
rat, abfconderetur.Namlo- 
fephus qui fuit Pharifarus& 
Sacerdos libro fexto Belli 
Iudaici teftatur nomen pr#- 
fixum tiarae Pontificis ha- 
büifle Ttes-a^ Qóiwifo qua- 
tuor vocales . & meris qua- 
tuor vocalibus conftitiffe ; 
ut planè videatur hoe no- 
men fuiffe, non Iehovah fed 
IovA , pronunciando i & v 
vocalifono.Quod& voxlo- 

vis ab Ethnicis ufurpata in- 
dicat. Nee multum ab hoe 

abfee- 



Early European Boob, Copyright© 201 1 ProGuest LLC. 

Images reproduced by courtesy of Koninklijke Bibliotheek, Den Haag 

235 E 12 




De cognitione Dei. j 9 
abfcedic Dio3orus Siculus» 
qui libro primo Bibliotheca? 
Hiftorica: , Deum Mofis aic 
IAiiappellatum.AcClemens 
Alexandrinus Scromacum 
lib. y nomen illud 7tl^ly^u- P*z+o 
pot, quod circumfcriptum e- 
rat tiaraeSacerdotali,dicit fu- 
ifl'el AO T, quxquidemvox 
ijfdem vocalibus conftat , 
cum voce IOïa, fed aliter 
dilpoütis. Sedututüc, aber- 
rauc toto eaclo qui putanc 
hac voceaut quacunque alia 
Deiellentiam exprimi. Nul- 
la enim vox dari poteft quaï 
Dei>immo ne hominis qui- 
dem aut lapidis effcntiam 
cxprimat: Cum nomina nul- 
la fintcfTencialia; neculla fit 
linguanaturalis, fed nomina 
fuerint rebus iadita <rw, 



Early European Books, Copyright© 201 1 ProQuesï LLC. 

Images reproduced by courtesy of Koninklijke Bibliotheek, Den Haag, 

235 E 12 




4 O D# cognitiene Vei, 
^IkLuSc exinftituto. Solano 
mi na fi&a per fofuftmê9tm$ 
ut crocitare > boarc > eflen- 
tiam exprimunt rerum quas 
fignificant . 

Scd Dei effentia ut ferm o- 
ne exprimi non poteft > ita 
nee mente eoncipi. Cujus 
rei cauf$ funt plurimaï.Nam 
nee infinitum capi poteft a 
finito : &lux Dei inacceffa 
mentis aciem praeftringit, 
fatentc Ariftoteie fecundo 
Mctaphyiïcorum , intellc- 
ctum noftrum fe habcre ad 
prima entia , vt oculi no- 
clruarumfe habentad lumen 
Solis. Idemait nihil eiïe in 
intellec1:u quod non prins 
fueritinfenfu : at Deus non 
ufurpatur fenfu. His addc 
qudd intclleftu» ia hoe cor- 
pora 



l>o c&gmtione Bei. +t 
pore non intelligit nifi opc 
phantafi* > 6c inter intelli- 
gendum fe ad phantafmata, 
iubindè convertit: qua: <jui- 
dem fic intelledtum adju- 
vant , vt fimul obturbent: 
dumDcum imaginancur vc- 
ititum conditiombus matc- 
rix » nempe quantitatCj Sc 
partium exteniïone, & va* 
rijs accideiuibus. Tumno- 
tum eft pucris , res definiri 
per genus & diffcrentiam» 
autfi difFercntia non prasfto 
fit, defcribi per propria acci- 
dentia. At Dei nullum eft 
genus , nulla fpecifica diffe- 
rentia, nullum accidens,cura 
totus fit fubftantia. 

Ad na*c incommoda & 
obllacula acccdic humana, 
«oa modo tarditas & infir- 




4t cognitUnt Bei* 
mitas, fed & pravitas & nc- 
gligentia. Namabhocftu- 
dio plurimi revocantur tar- 
ditate ingenij hebcfcentis ad 
contemplacioné fublimium. 
Quidam negotiis civilibus 
& cura rei familiaris , qua: 
furfum nitentem anirnum ad 
terrena revocat, &ut ualo- 
quar, alas intervellit medi- 
tationi. Pluri mi vero addi&i 
Yentri, voluptatum manci- 
pia , rerum divinarum ilu- 
dium ut ïem ad fe nihil pcrti- 
ncntem immo ut rem impor. 

tUUam & ttè7fü>£0V XiTrloXc^CWy 

afperaantur. 

Eorum vero qui ad Dei 
cognitionem anirnum luum 
applicant, perpauci tenent 
re&um carfum, fed autfta- 
tim abfiftunt incocpto , aut 

yerti- 



Early European Books, Copyright © 201 1 ProGuest LLC. 

Images reproduced by courtesy of Koninklijke Bibliotheek, Oen Haag, 

235 E 12 




li* 



De CQgnitioneDei. 43 
vcrtiginc correpti , & cor- 
xuentcsinlimine, & ad ina- 
nia defle&entes ipfi fe erro- 
ribusimpiicant. Inde illa 
Deorum moaftra, & umbra- 
tiles larva:, qua? colunturab 
Ethnicis.Idque vclquia Ma- 
giftrum na&i ad cam rem 
nonidoneum 3 confuetudU 
nem patriac fequuntur, qua: 
jubct colere Deos tfyimt SC 
*W»es*s> pu tantes meliusfi- 
biconfulcum in , (ifibiunuf- & 
quilqueprivatumaliquod& mW. 
peculiare N urnen afcifcat. 
Hinc emerfit infinita illa 1fk*M 
Deorum lerua qux jam witffaêl 
triginta miliia Heüoditem- •ftw 
pore excreverat. Turn infi- W 
itumeft homini, qua:cftejus %M 
|ftoliditas;Deum exhomine ynXv 
ictiri, cumque veftiri non /3or«- 
C modo 




Early European Baoks, Copyright © 201 1 ProQuest LLC 

Images reproduced by courtesy of Koninklijke Bibliotheek, Den Haag. 

235 E 1 2 



pons 



44 De cognitione Dei. 
modo humana figura fed & 
aftectibus. Non putant ho- 
mines fc Deum ricè colerc, 
nifi eum faciant homini fi- 
milem aut beftia:> ut ha- 
beant obje&umaliquod pï£- 
fens in quod oculos & xeii • 
gionem intendant. Hascerat 
Iüaelitarum ad Aaronem 
oratio. Exod. 31. Fac nobU 
Deos qui ante nos incedant . 
Ncmpc cum Deus fecerit 
hominem ad Deiimaginem> 
homines vicifïïm, quafi ad 
hoftimentum, voluntfacerc 
Deum ad imagincm homi- 
ris. Apud quem Deum a fc 
fictum, poilquam carremo- 
niis quibufdam defuncti 
(UQti non modo videntur fi- 
bi probc tuti adverfus pecca- 
ta coinmifla , fed Sc putant 

m 




Early European Book^ Copyright © 20 1 1 ProGuest LLC 

Images repraduced by courtesy of Koninklijke Bibliolheek, Den Haag, 

235 E 12 



sa* 



3^1 



eogniticnc De/. 4 $• 
fibiinportcrum partam efle 
peccandilicentiam. 

Hisdecaufis non dcfue- 
runtqui defperarionem ver- 
fcentcs in judicium 3 cenfue- 
runr Deum non pofl'e co- 
gnolci, &in vcftiganda ejus 
natura,fruftia opcram collo- 
c a;:i . Quor u m cju id cm mo - 

deftig asquum eflet ignofcc- 
re, nifi plus haberer ignaviar, 
& nifi ex imminutionc co- 
gnitioais Dei,amor cjus mi- 
nueretur; Etnifieodemcon- 
temptu, quo negligitur co- 
gnitio naturae divinx, co- 
gnitio quoquc divina: vo- 
luntatis contemnerctur. 

Mclius Plato, cujus Ci- 
cero premitveftigia, de Deo 
multa dixit vera^fc fplendi- 
da, dum eum au eliererurn 
C 2, omcium 




Eorly European Books, Copyright €) 201 1 ProQuest LLC 

lmage$ repraduced by courtesy of Koninklijke Bibliotheek, Den Haag. 

235 E 1 2 



4$ T>ccognitioneT>et. 
omnium authotem. & mo- 
deratorcm,optimum> maxi- 
mum, quiomniapetvideac, 
atque fuftentct,fapicntifque 
vitam ni^l aliud ede quarn 
reditum adDeum:ad Dcum 
TCtoiriftudiopictatisatMc 

ïuftiax. Hxc & piura cjul- 
modihabcs inPlatonis ?o- 
liuob, PKiIebo, Thwetcto 
& Timxo , ubi multa habes 
haufta ex veten Thcologia> 
quarn Piato didicerat ia Sy- 
na&AEgypto. 

Atiftotcies ingcnio acnor 
addit. Deum e&Tc primum 
motorcm» primum cns, SC 
**? vimmotticcm, qua: tarnen 
*T fit immobilis: ad quem ut ad 
{K a .finem intelligent!* caleftes 
perpetuomoventur. Hanc 

ifle caukm perpetui motus 

coelo- 



Wilt 



tir- 

b 

1 



Ve cognïticne Vel 47 
calorum > qui cict c&'teros 
motus , 6: in inferiora na- 
fluit. 

Nam etfï pcrviderc arca- 
na Dei, nolle cjus efïenriam, 
nulli creatura? datum eft,im- 
mo ncc Angelis , quia finitae 
facultatis ad infinitumobje- 
#um nulla eft proportio; 
noniunt tarnen ca negligen- 
da quardeDeoacreatuiis ul- 
tro ingeruntur : vel qua? vis 
humani ingenij meditando 
eftconfccuta. NccfufFocan- 
dx funt fcintilla: naturales 
cognitionis Dei , fedadmo- 
tis fomitibus , fufcitandac 
Tunt& ventilandas, ut ex ijs 
amorDei accendatur. Non 
cnim amamus ignota, fed ex 
cognitione boni amor & 
frucndicupiditas inardefcit* 
C $ Quod 



Eorly Europecm Boob, Copyright© 201 1 ProQuest LLC 

Images reproduced by courtesy of Koninklijke Bibliotheek, Den Hc 

235 E 12 



4 S D$ eognithne Dei 

Qgpd 6 Dei non datur 
Genus Synonymum 9 nec dif- 
ferentia fpecifica, datur ta- 
rnen genus illud quod Ana- 
logum dicicur > datur diffe- 
rentia, non quidem fpecifi- 
ca, fed quae vocatur Negati- 
\a» veluticum beftiamdici- 
mus efle animal irrationale : 
quae fub modo qualitatum. 
propriatum ab intelle&u 
compreheDfa , ad aliquam 
Dei notitiam animos perdu- 
cunt . 

Ego quidem arbitror • 
commodiffimc & quantum 
fert captus hominis, fic ex- 
primi quid Deus fit. Nempc 
'Denm cjjeprimum & [ummum 
ens & ferfecitfsi?ntim , a qm 
jluh & depeniet omnü entita$ 
jttque perftftio. Nam cetera 

qua: 




Early European Books, Copyright © 201 1 ProGuest LLC. 

Images reproduced by courtesy of Koninklijke Bibliotheek, Oen Haag, 

235 E 12 



euae ci tr 



Do cogmthm 

ntur 



Dei. 



49 



aeternuas. 



fimplicitaSjGipienti.i, & al 



ia 



id 



fnbh; 



fum- 



^enus, 

ma: Perfectionis continen- 
tur. 

Dico autem a Deo non 
tantum efl'c omne ens, fed 
etiam omncm entitatem ab 
co indefinentcr dependere. 
Quia Deus dat ejfe&z <viver§ 
creaturis, eodemmodo qua 
Sol dat fuos radios : qui fic 
ab co emittuntur ut femper 
ab eodependeant : qui fi fa- 
ciemfuam tamifper abfeon- 
deret , illico ceiïaret lux , & 
radij evanefcerent . Quod 
Pfaltcsinnuit, Pfal. 104. 5* 
abfcondkfaeiem tuftmjurban- 
tHYy fi jpiritum revoeas, expi- 
rant, & inpulvcrem refolvun- 
tur. 

C 4 Porro 




Early Europeon Boob, Copyright© 201 1 ProQuest LLC 

Images reproduced by courtesy of Koninklijke Bibliotheek, Den Hoag. 

235 E 1 2 



j© De cógnithneDei, 

Porroperfcdionem illam 
divinamctfimcntc concipe- 
rcnonpoflumus, ncc oratio- 
nc confequi, poflumus ta- 
rnen eamaliquatenus adum- 
brare . 

Perfectum multifariamu- 
furpatur, Vulgo perfectum 
dicitur opus quod eft abfo- 
lutum & confummatum , ut 
domus cujus nwi amplius 
pendct opus, aut libcr qui ad 
umbilicum perductus eft* 
Deus non dicitur PerfeBm 
hoe modo. Talis emm per- 
fe&ioprocedit ad pcrfc&io- 
nemab imperfec*lionc , qux 
nullaunquam in Deo fuit. 

Perfectum quoque dici- 
tur unumquodque cui nihil 
deeft eornm per qua: poiTit 
finem affequi, ad quem res 
1 Ma 



t 



■ 




Early European Boob, Copyright © 20 1 1 ProGuest LLC. 

Images reproduced by courtesy of Koninklijke Bibliotheek, Oen Haag, 

235 E 12 




De eogniüone Dei. ft 
illa ordinata cit. Hoefenfu 
omnia Dei opera infua fpc- 
cie funtperfedla. Etne Mo- 
mus quidem in illis in veniat 
aliquid quod carpat aut de- 
fideret. Neque hoe modo 
Deusperfe&usdicitur, quia 
non cft ad certum finemor- 
dinatusjcumipfefitfummus 
finis . 

Sed Perfectum Deum fic 
dicimus> ut nullaabfclute ei 
dcfitpcrfeclio. Vnumquod- 
queenim eatenus eft imper- 
fectum, quatenus eft in po- 
tentia pafllva ad aliquem a- 
ftum, At Deus eft puru* a- 
clus, ncc ineoullacftpaflï- 
va potentia. 

Quapropter oportet ut 
quicquid eft perfectionis Sc 
virrutis in creaturis, non 
C 5 modo 



Eorly European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC 

lmage$ repraduced by courtesy of Koninklijke Bibliotheek, Den Haag. 

235 E 1 2 



$* De eognitione Dei. 
modo fluat ab illa prima per- 
fe&ione quaeeft in Deo, fcd 
etiam ab ea includatur. N am 
ut anima rationalis cornpre- 
hendit virtutes anima: fenfi- 
tivx êc vegetativae; Et omnis 
poteftas Magiftraruum infe- 
iiorum includitur poteftate 
fummi Principis; Etratioci- 
natio humana includitur in- 
inteileclu An£elico : Ita o- 
mnia perfectie) creaturarum 
includitur perfeótione crea- 
toris. 

Excipio tarnen eas perfc- 
clioncs creaturarum , q uas 
tune vel remedia malorum, 
y el ievamenta & fubfidia im- 
perfecHonum . Ejufmodi e- 
nim perfwéliones Deo tri- 
buere non laus eftfed contu- 
melia. Exempü gratia, vis 

motrix 




Early European Boob, Copyright© 201 1 ProQuest LLC. 

Images reproduced by courtesy of Koninklijke Bibliotheek, Den Haag. 

235 E 12 



De cognitiom Dei* f } 
motrixqua animal fcfc mo- 
vctmotulocali eft perfe&io 
quscdam animalis quae non 
eft in Deo, quia hacc perfc- 
ctio eft levamentum impcr- 
fe<ftionis. Nimiru quia ani- 
mal non poteft eodem tem- 
pore fimul ett'e in pluribuslo- 
cis, data eft eifacultas mo- 
trix qua; huic iniperfeclioni 
aliquatenusmedeatur : uta- 
nimal faltem in pluribus lo- 
cisfit fucceffive , &divcrfis 
temporibus. Hxc perfeclio 
non eft qua?rcnda in Deo, 
quia cumlitubiquc, non ha- 
bet quofe moveat. 

Sic ratiocinari & texerc 
Syllogifmos eft peifectio 
quardam humanae menti a 
Deoindita, veritatisindaga- 
trix : &: ex cotionbus 2;ia- 



r .<. 




Early European Books, Copyright© 201 1 ProQuest LLC. 

Images reproduced by courtesy of Koninklijke Bibliotheek, Den Haag, 

235 E 12 



5 4 Be cogmtione DeL 
dumfibi ftrucnsad ignotio- 
ra. Hxc pcrfe&io, cum fit 
fubfidium ignorantiae, Sc 
fupplementum impcrfe&io- 
cis,fiuftrain Deo quacrerc- 
tur,qui nonratiocinatur,nec 
veritatemindagat, nexexu- 
no alterum colligit, quia o- 
mniaciparitcr notafunt, Sc 
omnia una fimplici intellc- 
£ione cognofcit. Immove- 
rout res cognofcat: non o- 
puseft ut in eas oculumin- 
tellcdus fui convertat: fcd 
ipfefe afpicitj&in mentefua 
videt Archetypurn xternum 
rcrum omnium, & in volun- 
rate fua caufam efficientem 
omnium eventuum. Atque 
ut fi quis totum corpus ha- 
beret oculis obfïtum 3 aut 
cffcttotuspupilla, non opus 

tabeiet 




Early European Boob, Copyright © 201 1 ProQuest LLC. 

Images reproduced by courtesy of Koninklijke Bibliotheek, Den Haag. 

235 E 12 



I>ecognitloneJ3eL j-f 
hab eret converfione corpo- 
risaut oculorum, nee ad cir- 
eumftantia circumferret a- 
fpe&um, quia uno eodem, 
que temporis pun&o, quo- 
q uo verfum afpiccret, &om- 
nia circumftancia ci pariter 
obverfarentur, ItacumDeo 
nihil (iz fftagis pra?fens alte- 
ro, non opus elt mëtis aciem 
volvat, aucres luftrctordi- 
ne fuccciTivo. Nee ad no- 
vam cognitionem affequ en- 
dam affert novam intentio- 
ncm animi , quia ipfi nihil 
novum elt. 

Sic praeteritorum memo- 
ria,& futurorumprofpicicn- 
tia> vinutcs funt & perfc- 
(ftiones hominis, quinatus 
cd in tempore; & cujus a- 
ftiones, & duratio> menfu- 

rantur 



Early European Boob, Copyright© 201 1 ProQuest LLC. 

Images reproduced by courtesy of Koninklijke Bibliotheek, Den Haag, 

235 E 12 



ƒ 6 D t cognitiom Dêi* 
ranturatempore. Quasvir- 
tutesDeusci indidit uthau- 
fta documcnta cuftodiat, & 
evitet noxia. Haeperfe£Ho- 
nescumfint remediaimper- 
fe&ionum, & fubfidia infir- 
mitatisi non poffunc Deo nl- 
tribui, 8coV3t«i%*- 
7TV7m%is in hoe argumemo 
de Deo dicuntur, fyoirtïTrSs 
intelligenda funt. Nam in 
Deum non cadit memoria. 
praetcmorum , nee prolpi- 
eientiafuturorum, qiiia om- 
niafunt eiprxfentia . Con- 
ditortemporis cfl: ante tem- 
pus,& fupra tempus,nec ejus 
duratio menfuratur a tem- 
pore. Nam ut infinitas Dei, 
non tantum in co pofita eft» 
quod nullis terminis circum- 
laibitur, fedineo prascipuè 

quod 




CM 



m 



De cognitione Dei. ƒ 7 
quod tocus cft ubique; Ita 
necejus seternitas in co tan- 
tum pofïca non eft,quod ca- 

ret pnncipio & fine : fed m 
eo potiffimum, quodvita e- 
jus non fluit, fed ftat: necin 
eaullaeft fucceilïopartium; 
fic enim vnx fua; aliquam 
portionem jugiter amitte- 
ret: fed totam iuam vitam 3c 
pcrfechonem iimul eodem- 
que momcntopoiiidet. Eit 
enim AEternitas , ut docet 
Boetius, incerminabilis vita: Lib.de 
tcta(ïmLil& peircdtapotfef- <-onfol. 
fio. Atqueut homini fedenti ph)l *r 
adriparnfluminis, fola aqua 
prasfcns eft qua; ei boe tem. 
poris pun&o obverfatur , at 
non ea pars fluminis qua? 
nondumacceflu, nee eaqux 
dudumre cc flits Eidcmvero 

homi- 



Early European Books, Copyright© 201 1 ProQuest LLC. 

Images reproduced by courtesy of Koninklijke Bibliotheek, Den Haag, 

235 E 12 



* 



j8 Di cögnitsone Dek 
homini totum flumen pi*- 
fcns effet, fi fupra fummam 
aeris rcgionem eve&us, uno 
afpe&u fontcm & oftium 
fluminispotfetafpicere: Ita 
oculo Dehqui cft fupra tem- 
pus, fimul eodemque mo- 
mento obfcrvatur totus re* 
rum labentium fluxus, nee 
ei quicquam affluit, ur nee 
quicquam effluit , quia o- 
mnia funt ei praefentia. 

Accedit altcrum idque in- 
fignedifcrimcn:nempequod 

illxperfe&iones quarinerca 
turisfunt variqatque difper- 
fx,in Deo funt una eadem- 
que perfeefcio, Velutüi ali- 
quodeflet animal quoduni- 
co fenfu omnia agerct quae 
nos agimus quinque fenfi- 
buss Nonfecusac omncsli- 



Early European Books, Copyright © 20 11 ProGuest LLC 

Images reproduced by courtesy of Koninklijke Bibliotheek, Den Haag, 

235 E 12 



De eognittone Dei. 5 9 
nee, a circumfercntia ad cen- 
trum circuli protra6tas> in 
centri pun<So uniuntur, Sc 
quo magis abfeedunt a cen- 
tro , eo magis dilatantur Sc 
fparguntur:! ta omnes vhtu* 
tescrcatuiarum in Dcofunr 
una virtus , Sc quo magis a 
Deo abfeeditur, ita magis 
fparguntur Sc rarefcunt, do- 
nec ad indigmfllma perve- 
niatur. 

Caufa hujus difcriminis 
eft , quod liae perfecliones 
feu virtuces creaturarum 
funt qualitaces , Sc orna- 
menta addita fubftantijs.. 
At unica illa Dei perfedtio 
eii ipfiflinia ejus eflentia, 
qua: cum fit fimpliciflima, 
cb multiplicitatem tarnen 
effeftuum , varia nomina 

forti- 




Early European Boota, Copyright© 201 1 ProQuest LLC, 

Images reproduced by courtesy of Koninklijke Bibliotheek, Den Haag. 

235 E 12 



6 o T>e cognitione Bei. 
fortitur. Inde eft qnod ia 
homine aliud eft fcire aliud 
veile. Nee prxfcientia ho- 
minis eau fa eft eventusfu- 
turi. At cum prxfcientia 
Dei fit ipfiflima ejus effen- 
tia , necefie eft eandem effc 
perfe&ionem cum volunta- 
te&providcntia, ac proin- 
de ejus prxfcicntia: infit vis 
non modo praxognitrix fed 
etiam ordinatrix futuro* 
rum. Nee putandum eft 
Dcum prxfcire futuras pro- 
cellas i aut terra? motus » aut 
EcKpfes quia futurx funt: 
fed potius dicendum , eas 
futuras , quia id fore Deus 
prxfcivit. 

Neque tamen per hxc vo- 
lo , fi qnando exdem perfe- 
dioncs Deo & creaturis tri- 
buun* 



De cognttione Bei. ei 
buuntur , has perfe&iones 
de Deo & creaturis prorfus 
Squivoce predkari. Sapien- 
tia quidem Deo &c Angelo 
non cdbuunturc^o/ov^tt^j Sc 
eodem plane fenfu , quia 
hx*cin Deofuntfubftautia, 
in Angelo veró qualitaces, 
Nee tarnen idcirco arqui vo- 
cehsecdicuntur : Naminter 
meieiEquivoca,utintcr lu- 
pumanimal, Sc lupummu- 
ricem equinum, nullus eil 
ordo naturx, nulla depen- 
dentia , nee per «mum itur 
adalterius cognitionem. Ac 
Sapicmia& luftitia Angeli, 
imago quxdam eft divinx 
juftitia?, &quafi fcinrilla in- 
de cmicans : Ecuniuscog- 
nitio ad alterius contempla- 
tioncniauimumnoftrum c- 

Tehic. 




Eorly European Books, Copyright © 201 1 ProQuesf LLC. 

Images reproduced by courtesy of Koninklijke Bibliotheek, Den Haog 

235 E 12 



ét T>6 cognitione Dei. 
vchit. Hxc ergo fu nt de eo- 
rum generc qua; Analoga 
appellantur, veluti cum Ens 
dicitur genus Analogum 
Subftantiae& Accidcntis>& 
Pes dicitur de pede anima- 
lis, & de fukro menfae aut 
lecti : eft enim in maxima 
diverfitare non obfeura ta- 
rnen quidam analogia> at- 
que convcnientia. 

Quocirca quifquis. vult 
ad divina? perfe&ionis con- 
templationem > animum fi- 
ne periculo attollere , per- 
currat animo om nes perfe- 
dtiones quae funt in creatu- 
ia : & ab eis demat & abfha- 
hat quicquid eft imperfe- 
ctionis> nee non omnes per- 
fe&iones qua: funt lubleva- 
xnentaimpeifec*rionum: his 

emni- 



Early European Boob, Copyright© 201 1 ProQuest LLC. 

Images reproduced by courtesy of Koninklijke Bibliotheek, Den Haag. 

235 E 12 



De cognitione Dei. gj 
omnibus detractis.quodfu- 
percrit crit De vs. Exem- 
pli giatia , ab faomine cui 
Deusdediten r e,& vivere,& 
intelligcrc, deme ïfta, eflc 
corpus , habcre principi- 
um , circunifcnbiiimitibus, 
compofitum elfcfubjedura 
efleaccideiuium,nioveride 
loco ad Jocum, ratiocinari, 
mcminifle, oblivifci, di(cc + 
re , ignorare , pofle peccare, 
depcndere ab Emc fuperi- 
ori, & plura cjufmodi; his 
demptisjquodfupererit.eric 
Deus: Ens iurnirum,vivens> 
iateiligens , incorporeum» 
fine principio, independens 
abalio , innnitum ,fimpler, 
immutabile, immobile, o- 
mnifcium , perfecte juftum 
& fapieas. 



MM ; 



Early European Books, Copynght© 201 1 ProQuesï LLC. 

Images reproduced by courtesy of Koninklijke Bibliotheek, Den Haag, 

235 E 12 



64 De cognitione Dei. 

Quinimo , ctfi quid fa 
Deus nonpoffit apriori de- 
nionftraii (Subftantia: cnim 
non funt demonftiabiles, 
nee fi effent, Dei cflentia 
poffet demonftrari , quippe 
cujus nulla eft caufa) Verun- 
tamen humanitus loquen- 
do , attributorum divino- 
rum quaedam a priori de- 
monftrantur , dum unum 
cx altcro nccclïaria confe- 
cutione deducitur. Sic ex 
Dei infinitate poteft de- 
monftrari cjus immobili- 
tas. Quo enim fe moverc 
poffet qui eft ubiquc? Eo- 
demque modo ex Dei fïm- 
plicitatc deducimus ejus in- 
corruptibilitatem: omnis c- 
nimcorruptio fit ex diffolu- 

tioac compofiti. Sed & ex 

cadem 



Decogn/tioneDei. 
«adem fimplicnatc necefla- 
rio conficimus in Deo non 
clle accidentia : non enini 
cflet fimpliciflïmus fi ex fub. 
ftantia& accidcntibuscon- 
ftarct. Turn ex Dei omni- 
fcientia colligicur immuta- 
bilitas Decrccorum Dei. 
Tune enim homines mu- 
tant fua dccieta fcabfiftunt 
inccpro , quando aliquid e- 
venit improviium & pratter 
cxpeclationcm. 

His quafi alis fubnixa hu- 
manaratioad aliquamdivi- 
nx natura? cognitionem po- 
telt pervcnire : quibus prar- 
exercitamentis animus ex- 
ercicatus, documenta verbo 
DeirevelatafaciJms conco- 
quit, &avidius arripit. Dc 
qua Dei fublimiori & mc- 

liori 



Early European Books, Copyright© 201 1 ProQuest LLC. 

Images reproduced by courtesy of Koninklijke Bibliotheek, Den Haag, 

235 E 12 



C (y T>* cognttion e T)tu * 
liori cognitione dcinceps a- 
gendum eft. 

Deus igitur, qui fe rudio- 
ti peniciiio in creaturis ad- 
umbravit, idemfe inverbo 
Tivis&lucidioribus colori- 
bus expreflit. Idque bifari- 
am. AliacnimeftDcicog- 
nitio quq Lege Dei traditur, 
alia qua: continetur Evan- 
geho. Qijz duae cognitio- 
nes refpondent illis duabus 
arboribus primitus planta- 
tis inParadifo: quarutn al- 
tera dabat fcientiamboni 8c 
mali, quodLegis eft orïlciu: 
Altera ferebat fructum v hx, 
quod munus eft Evangelij. 

Ha'jemus ergo tres vias 
cognofcendi Dcum: unam 
per Dei opera , fecundam 
perLesem, terciamper E- 
r & yaa- 



Early European Boob, Copyright© 201 1 ProQuest LLC. 

Images reproduced by courtesy of Koninklijke Bibliotheek, Den Haag. 

235 E 12 



TXa cognlthn* Dïu < 7 ;* * 
vangeüum. Inter quas cq- 
gaitioper Hvangcüuraloa- 
gècrmnet. Ni:n alia; du.e 
coMicioncs Deum animis 
noftris fubjicianc, at cre«* 
torem & D jaiinum, Sc vito; 
Magiftrum, ac ha:c ut Pa- 
trein & rcdernptaretn. Dax 
illz Dei cogaitiones do- 
cent qiulis Deas fit in fe, 
haïc vero qualis Deus veiic 
cfle erga nos. lila mecmii 
injiciuiu, & adrer^luadlïlu 
I£tioncm : h$c verófpero e- 
Jrigic, & amoreai creat, Vf- 
jqueadeó at fine cognicioac 
Dei per Bvangelium, cog- 
nitie» cj as per op era fitorio- 
fa fpcculatio : cognitie» ve- 
ro per legem fit terrifica 8c 
confeientias premens oaere 
colcrabili. 

D [Deo 



Early European Boob, Copyright © 201 1 ProQuest LLC. 

Images repraduced by courtesy of Koninklijke Bibliotheek, Den Haag 

235 E 12 



6% Dt cognitfone T>ti. 

Deo igitur non Huis fuif, 
ïios crudirc per creaturas» 
quac certatim fummoque 
confenfu, Deo teftimoni- 
um perhibent » fed infuper 
os fuum facrofanftumrefe- 
ravit , ut nos per verbum 
fuum imbuerêt cognitione 
lui, & per cogniaonem a- 
morem accenderet. 

Nam cx mundi quidem 
cpificio agnofcitur Dei po- 
tcitas & üpientia , at non 
juftitianecmifericordia> fi- 
ne quorum cognitione noa 
cft falus. Tum Dei opera 
tcltantur quidem opificis 
magnitudinem, at non pa- 
tefaeiunt cjus voluntatcm, 
liec tradunt quaracione co- 
lendus fit. Quinimo cum 
concemplatio creaturarum 

Deuiü 




Early European Boob, Copyright © 201 1 ProQuest LLC 

Images reproduced by oourtesy of Koninklijke Bibliotheek, Den Haog, 

235 E 12 




«er 
zei 

w 

Br 

m 

4 



T>e cogniüon* D$i. < f 
Deum cogitationi noftne 
fubjiciac» armatum fulmi* 
nibus, & concutientcm cos- 
Iuiti & terrafti folo nutu : ad 
folam confternationem, öc 
horrorem mctnmcjue judu 
cis armati , cflct efticax haec 
contemplatie), nifialiamfu- 
pcraccedcrct do&rina, qua? 
placaret confciciuias, & fU 
dcm faceret amoris Dei. 
Tune demum coclum filia- 
libus oculis contemplamur, 
veluri veftibulum paterni 
p alatij, poftquam Deus vcr- 
bo fuo paterni amoris certl 
cnonftravit indicia. 

Qijidquod ca'cutimus in 
ipfa opcrum Dei contem- 
platione niiï verbo Dei qua* 
fi admotisconfpicilibusdi- 
appareanr 3 qux ac- 



i r rc 




Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC. 

Images reproduced by courtesy of Koninklijke Bibliotheek, Den Haag. 

235 E 12 



f o De cêgniüone Dei. 

jrc internofcebantur. Hoe 
mnuit Apoftolus ad Hebr. 
cap.n. Fide (inquit) in'tcllu 
gimus aptata eilc fecuia , uc 
qux cerairnus non fint ex 
apparentibus fa&a. Innu- 
ens creatioaem mundi ex 
non prarexiftente nuteria 
ab ijs demum ut par cft cre- 
di qui fidem adbibent ver- 
fcoDei. Vultis id palam fic- 
riexemplis? Notaeftcrea- 
tionis hifloria qualis a Mo- 
fe refercur initio Gencfeos. 
Ibi narratur Solem quarto 
demum die creatum efle. 
lam tres dies, totidemque 
nodes effluxcranc cum Sol 
creatas elt. Nempe per hoe 
doccmur Deum lic Sole uti 
ad illuftrandum orbem, uc 
tajnea liac co & aucc eum 




De cogn hiont Dei. 7 i 
ipfefua luce mundo illuxe- 
rit, nee fit aftrittus caufis 
naturalibus, Cumqucuni. 
ufcujufque dici a Mofc dcfi- 
gncrur principium & finis 
Kis verbis: Fuitque vefpe- 
xa & mane dici primi , &c fïc 
de cacterisdiebustinfoladic 
feptima nullam Mofes vcf- 
pertina? hora? facit mentio- 
nem: Etmcrito : Nam qui- 
cs feptimae diei umbra cu & 
figura quietis cccleftis êc ae- 
ternx , cujus non eft finis. 
Sic cum de Iride multa di- 
cantPhyfiologi, ex folo ta- 
rnen Dei verbo verus Iridis 
finis &: flgnificatio difcipo- 
teft. Quot vero documen* 
tis & my fterijs referta eft vi. 
ri & focmina: creatio ? Sant 
Deus conformans hominia 
D | corpus 



Early European Books, Copyright© 201 1 ProQuest LLC. 

Images reproduced by courtesy of Koninklijke Bibliotheek, Den Haag 

235 E 12 



7 4 D # cógnitione Dei, 
-corpus cxluto>formavit t* 
jus animum ad humilitatcm 
& piam dcmiflïoncm > rc- 
cordatione originis ex re 
tam fordida. I dem dum viro 
dormicnti creatuxorem.ad- 
monet bonamuxorem non 
contingercvirofuapruden- 
tia aut vigilantia, fed Dei 
l>cneficio ; : eamque quafi 
dormicnti a Deo furnci. 
Tum ipfa creatio cx parto 
eontigua pra:cordijs • quid 
ftifi fidem & amorem innu. 
it ? Nc perfequar myfteria 
recondita, & quo pa&o A- 
Jam adobrutus alto fopo- 
rc» qui ab Hornero voca» 

tur >&aiyvnl(&' » fuc- 

lit figura Chriiti fomno 
mortis obruti, quo (omno 
Dcut ufus cft ad ci fufci- 

tandam 



0 



wé 



n 



Early European Boob, Copyright© 201 1 ProQuest LLC. 

Images reproduced by courtesy of Koninklijke Bibliotheek, Den Haag. 

235 E 12 



Be etgnitione D tl. j% 
tan dam iponiam. > ncmpe 
Ecclenam. 

Ac profeet o animus im- 
butusverbo Dei multoma- 
jorem percipict fru&um & 
voluptatem ex contempla- 
tione creaturarum , Nam 
prseterquam quod agvos> 
iylvas, & quicquid in ter- 
ris amocnumeft) afpicietut 
paterna vireta , & obambu- 
la'oit ut in fuo , fru&ufque 
colligct quos fcitfuojure ad 
fc pertinere s quia omnia 
hxc creata funt ad ufum fi- 
1 liorum Dei : Illud accedit 
quod nullam in partem con- 
-vertit oculos , quin aliqua 
imago virtutis occurrat, <Sc 
alicujus eorum que^in verbo 
Deilecrit aut audivit rcfri- 
cetur mcmona. Si vir pms 

D 4 * 



74 &e eogmthneDel. 
6c Deum ex verbo cogno- 
fcens , fontem fcaturientem 
afpicit , fhitim fuccurrit il- 
ludloh. 4» de fonte vitas, & 
aquis fcatuiientibus in vi- 
tam astemam. Si videt So- 
lem, cogitat quanto major 
fuluxSolisjulritia?. Sicon- 
fïderac vicilïitudinem die- 
rum & no&ium, folatur fe 
memcria fiimitatis focderis 
Dei: Deo ipfo fic loquente 
p e r ï c r c m i a m , Sipoteftis re- 
JcinderepaElum meum cutn die 
& nocJe, ne per vues fuant, 
tta pot er it is refeindere fcedtu 
meum cum Davide. Si oc- 
currit opilio agens ovcspe- 
do, itatim illud fuccurrit ex 
Pfalmo, Deus eftVaftor tneué) 
nulla re indigebo * Deni- 
que quamque in partcm cir- 

cunfert 




Early European Boob, Copyright © 201 1 ProQuest LLC. 

Images reproduced by courtesy of Koninklijke Bibliotheek, Den Haag. 

235 E 12 



De ccgnithne Dei, jf 
cunferc oculos , multa ci 
fuggcretur materia laudis: 
latufque campus apcrietur 
fancla: meditarioni. 

Quod de operibus crea- 
tionis dicimus , fenticndum 
quoque cft de operibus gu- 
bernationis , & de divina 
providentia, ad cujus effe- 
£a ca^cutiunt homines nift 
verbo Dei quafï collyiio o- 
culos illeverint/ & giauco- 
ma abfterferint. Non de- 
funt quidem exempla Eth* 
nitorum, qui prcfli jerum- 
nisDeum agnovcruntulto- 
rem : aut liberati mulis Deo 
afcripfcrunt laudcm libera- 
tionis. Infigns eft illud Se- 
thonis Regis iEgypti > qui 
ftabat lapideus in Tcmplo 
Vulcani, tenens manu mu- 

D f rem 



Early European Boota, Copyright© 201 1 ProQuest LLC, 

Images reproduced by eourtesy of Koninklijke Bibliotheek, Den Haag. 

235 E 12 




7 6 De cognit hm D«. 
rem, adfcripto hoe Elogio» 

fffjtod. g ratias a g eQ , s °eo quod 
£ Mter- S-ennacheribi Regis Affyri- 
f«. orum exercitum immiffa. 
murium multitudinc di- 
fturbaflet. Et Phlegiasiüe 
fexroi£neidos inter Tarta- 
xicruciatus fingitur excla- 
mans , Difcite Iuftitiam 
moniti , & non temnerc dU 
vos. Inde Nemefis ilia & 
Rhamnufia improborum 
fuccefllbus imminens. Inde 
in Tragoedijs, fi dignus Deo 
vindice nodus inciderat> 
produccbatur Deus aliquis 
, caput cxerens ex machina. 
Sedrarahaec erant, quafiab 
invitis expreffa, & le via prat 
ijs qua: difdmus ex Dei yer- 
bo de Dei providentia > de 

eapii- 



ik 



Early European Boob, Copyright © 201 1 ProQuest LLC. 

Images reproduced by courtesy of Koninklijke Bibliotheek, Den Haag. 

235 E 12 



pi eognttiom Dti. 77 ' 
eapillis quorum numerus 
Deo co nrLr ;Depj fferculis 
quorum nullus cadit in ter- 
ram abfque Dei voluncate: 
Deimprobistamifper exul- pf$^ 
tantibus intciea dum iplïs 
foveam divina manusexca- 
Yat:DeDeofcrutanterenes, 
& pervidente arcana cor- 
dium:De reddendaratione 
coram Dei tribunali , non 
modo malarum a&ionum, 
fed etiam verbi otioii. 

Non fecus ac plebs plateas 
perambulans , ccnverils o- 
culisin Horologium publi- 
cum ex indice cognofcic 
qua? fit hora diei : fed arca- 
nos motus automati opens 
ignorat : At qui ipfumHo- 
rologiumingreditur, mira- 
tur rotas & pondera, com- 



Early European Boob, Copyright © 201 1 ProQuest LLC. 

Images reproduced by courtesy of Koninklijke Bibliotheek, Den Haag, 

235 E 12 



7 S ïre tognitiont Dei. 
plexofque inter fe motus 
obfcrvat, incipicns i primo 
movcnte, & definens in ul- 
timo quod movetur.Ita vul- 
sus hominum rerum even- 
tus videt , quantum patent 
oculo > & omnium oculit 
ob verfantur. At qui in pene- 
trale verbi divini admiflfus 
eft, miraturferiemcomple- 
xam divinorum confilio- 
rum , & providentie mo- 
j>/- 73 mentaponderat. Sic David 
fatetur fe inter initia invi- 
diïle fucceflibus improbo- 
rum , & non mediocriter 
perturbatum dumvidetim- 
piis omniafluerenonmodo 
ex votojfedetiam fupra vo- 
tum, Interea dumpij&qui 
populus Dei appellantura- 
quam amarulentam kuvit 

bibunti 



De cognitiont Dei. 7 9 
fcibunt , plenifque Scyphi* 
hauriunt. Quamanimi per- 
turbationem ait rcfediirc, 
poftquam in Dei Sanóhia- 
rium inqieflus eft , undc 
quafi exfpecula exitumim- 
proborum profpcxerir, & a- 
gnoveric felicitatem homi- 
num non ex prajfenti rerum 
ftatu, fed exDeiconfilio, & 
uirimo rerum evcntu arfti- 
man dam. Hoe reclum de re- 
bus humanis iudicium de- 
bebatvirianctus verboDei. 
a quo fc haufifl'e pruden- 
tiam plufculis inlocisprofi- 
tetur, 

His adde quod fi nullo a- 
li o quam creaturarum ma- 
gifterio , ad Dei cukum in- 
ltiueremur> facile libi quif- 
que rcligionem comminif- 

cere- 



Early European Boota, Copyright© 201 1 ProQuest LLC. 

Images reproduced by courïesy of Koninklijke Bibliotheek, Den Haag. 

235 E 12 



Zó DecognitioneDei. 
ceretur e* arbitrio : & ut 
quaeque creaturarum , ad 
humanam vitam plus con- 
fcrt utilicatis > ica ei dcferret 
divinos hoaores. Inde eft 
quod Solem Perfae coluc- 
lunc, quia Sole nihil vide- 
bant pulchrius, nee fentic- 
bant efficacius. Inde eft 
quod -fllgyptij Bovcm co- 
luerunt, cuiusin terra co- 
Ie n da ufus eft maximus : & 
Ibin quia proccra avis ro- 
ftro corneo conficit colu- 
bros , & iEgyptum ferpen- 
tibusexpurgat.Quocircaut 
quifque claruitiortitudine» 
aut laude civilis prudentiae* 
aut inventionc Artium , ita'" 
facile a pofteris iliatus coe- 
lo, &inDeorum numeium 
r eiacus eft. 

Quod 



DêcogmthneDei. f| 
Quod nifilux verbi divi- 
ai cocUcus affulgeat , dici 
non potcft qüaina rciigio- 
numportcnta , quamfrivo- 
las obfervatiunculas homi- 
ncs comminifcantur, quara 
mertdacibus fucisDeo iliu- 
dant & fibi : ca tribuentes 
Deo qua: vel mediocriter 
prudentem hominem dedc- 
cerent. Quac vanitas Atheif- 
irmm in mundum iavexic. 
Vir enim humanitus pru* 
dens , qui Yidec gentes & 
urbes cotmanis ientciuiis 
diftrahi>& omnia fabulis ef- 
fe plena 3 facile co delabicur 
nt rcligionem credac effe 

merumlïgmentum.Inquam 
fententiam Plutajchus vi- 
detur fuiiTe propenfior , 
quippeqmlibroineam rem 

cduo 



Early European Books, Copyright© 201 1 ProQuest LLC. 

Images reproduced by courtesy of Koninklijke Bibliotheek, Den Haag, 

235 E 12 



t % J>€ cogniüom Dei, 
edito probare conatur A- 
theifmum tolerabiliorem 
cflefuperftitionc. Superfti- 
tiofos autem vocatos cfle 
qui totos dies precabantur 
fcimmolabant, utfuilibcri 
fibifuperftites effent : reli. 
giofos autem qui ea qua: ad 
cultum Dcorum pcrtine- 
rent velegerent > & fedulo 

!>ertrac"tai:ent > docct Cicero 
ib, z. de NaturaDeorum. 
Sed vir bonus nefcivit eam 
ipfam quam vocabat reli- 
gionem , fupeillitionem 
fuifl'e. 

Tam denfis tenebris im- 
merfos fuiile populos qui- 
bus lux verbi Dei non orta 
cft,nou eft mirandum.Nam 
ut gentcs \ux non callent 
xarionem fiderum & curfus 

Soiis, 



1U 




Early European Boob, Copyright© 201 1 ProQuest LLC. 

Images reproduced by courtesy of Koninklijke Bibliotheek, Den Haag. 

235 E 12 



T5e tegnitione'Dei. t j 
Solis y totam annorum êc 
menfïum rationem habent 
perturbatam:ita non cft mi- 
randum , fï gcntes quibus 
Dei verbum occultum eft# 
circa religioncm infinitis fc 
crroribus implicant. Nam 
qui Deum non colunt iuxta 
regulam verbo Deiprarfcri- 

f>tam , refte PauloadEph.z. 
urn fine Deo in mundo, ut- 
cunquc colanc divorum 
Myriadas. Qum & cura Sa- 
maritani pioxime ad vcram 
religioncm accedcrennpro- 
fitentes fc colere unum 
Deum creatorem , Deum 
Abrahami, Ifaaci, &Iacobi, 
&fignati effent fignofccde- 
ris , & Mofcm Legiflatorem 
ignofccrent 3 tarnen quia k 
verbi divinireguladefcive- 

rant, 



Eorly European Boota, Copyright© 201 1 ProQuesf LLC. 

Images reproduced by courtesy of Koninklijke Bibliotheek, Den Haog. 

235 E 12 



84 e&gntthn t Dei. 

rant> & >feceffionefa&a, fc 
tb Ifraclitis abfciderant j 
Chriftus Iohannis 4. dicie 
Samaritanos ncfcire quid 
colerent. Vfqueadeonecef- 
fe eft infalutis negotioha- 
bcre Deum manudu&o- 
rem, & eius verbum pro re- 
gula. 

At ubi alicui populo lui 
Terbi divini iliuxit , illico 
iifflantur religionum com- 
menta , & figmenta humani 
cerebri evanefcunt > reg- 
oumcjue Sacana; quod fc 
wbatur tenebris , admiila 
luce,corruit. Tune non inc- 
leganter poteft ufurpari il- 
lud Davidis , Pfal. 104. Si» 
muiac indu&a? funt teae- 
hix> prodeunt luftiis ferae> 
fc aatuli lconum rugieutes 

ad 



m ! 



-ui 



Early European Boob, Copyright© 201 1 ProQuest LLC. 

Images reproduced by courtesy of Koninklijke Bibliotheek, Den Haag. 

235 E 12 




De eogmttone DeL ff 
ad pracdam. At fimulac Sol 
©rtus cft , fefe abdunt lati- 
bulis , ncc prodirc audenc. 
Homo autcm repecic pen» 
fum fuum,vacatque fuo ne- 
gotio ufque ad vefperam. 
Nimirum quaudo atra ig- 
norantiae caligo term Inca* 
buit , Satan & cius admini* 
ftri impune exultant inftat 
fcrarum ciudelium. At ft* 
mulac Sol verbi Dei affulfit, 
abdunt felucifuga:, quibus 
▼critas exofa eft : tune vero 
pij vacant pc ufo fuo ufque 
ad vefperam, ideïti vacant 
▼ero Dei cultui , & incum- 
buut bonis o*pcribus> doneC 
ad vitac huius vefperam feli* 
ci mortcpervcniant. 

Vt ergo pervenias ad ve- 
ram&falutarcmDei cogni- 

tioaerQ 



Early European Books, Copyright© 201 1 ProQuesf LLC. 

Images reproduced by courtesy of Koninklijke Bibliotheek, Den Haog 

235 E 12 



t 6 De cogniücm Tf ei. 
tionem,alio opuseftmagi. 
fterio, & clarioribus docu- 
mcntis, quam iisquseexo. 
pcribus creationis haben- 
tur , & a ratione humana 
fuppcditantur. Non fatis 
fuit Magis illis inquirenti- 
bus cunasRedemptoris,ha- 
bcreftellamdncem , fedin- 
fupervolueruntinftruiPro- 
phetarum teftimonio.Non, 
C ftcllarum omnium callc- 
rcs magnitudines , motus, 
virtutes & intervalla; poffes 
his ducibus ad Deum pervc. 
nirc, nifi acceffcrit vox Dei, 
&Prgphctamm acApofto- 
loiHim documenta. ldcirco 
Pfaltcs , Pfalmo 19. poft- 
quam dixit coclos enarrarc 
gloriam Dei, & corporibus 
toelellibus quamvis elin- 

guibus 



re. 



D* cognitiont DiL Zf 
guibus tribuit fermonern. 
nulli genei inauditum : mot 
traufu adLegernDei, quali 
nos manuducens admelio- 
rem Magiftrum & ad cla- 
riora & cerciora documen- 
ta. Lex(inqim) Dominicit 
integia , convertens ani- 
ma na, te ftimo ui um Domini 

Yccam.impedtisfapientiara 
impertiens. 

Neque vero hare eo perti- 
nent uc doccam culpa vaca- 
re eosquifolis Dei operibua 
edo£ti,veram Dei cognitio- 
neinnonfunta(recnti. Nara 
ctfi his ducibus ad iurlïciea- 
tem Dei notitiam non po- 
telt perveniri , ideo tamem 
merito damnati funt , quoi 
pugnaverunc cum notioni- 
ku$ iafttis k sutma : dc fuffb- 






Early European Books, Copyright © 201 1 


ProQuest LLC. 


Images reproduced by courtesy of Konink 


lijke Bibliotheek Den Hacg, 


235 E 12 





SS T>4cognitfontDt$. 
care infaam notinam cona- 
ti funt | ncc docuroenti» 
crcaturarum ufi funt co uf- 
quequopoterant. Quapro- 
ptcr a Paulo ad Romanos» 
cap. I. arguuntur fupprcflle 
▼eritatis & dctentanniniu- 
ftitia > &quodcumDeum 
cognoviflent non tarnen 
gloiificavcruntutDeum. 

Necfanc peccaveruntfo- 
la ignorantia,fed infuper te* 
tncritate & fuperbia.Vtiquc 
idem Apoftolus ad Colof- 
fenfes, cap.i. cumquiaDci 
cuhu ad Angelorum Reli- 
pionem defledtit, ait ifJm* 
ot jut tA>£$6fcfy,ie ingcrerc 
in ea qua: non videt , & tur- 
gerc temerario fenfu carnit 
fuac. Et primo ad Romanos, 
cumCinquit^ feprofitcantuc 



Early European Books, Copyright© 201 1 ProQuest LLC. 

Images reproduced by courtesy of Koninklijke Bibliotheek, Den Haag. 

235 E 12 



T>t eögnhione Da. g 9 
fapientes> ftulti fa&i funt, 
idcoquc traditi fccdis cupi- 
ditatibus, 

His quidem puto palam 
fieri> curpraetcr document* 
ex operibus cicationis , 
providentie , opus fit alia 
doctriua, nempe Dei verbo. 
Curautem Deus, quipotc- 
rac fine praedicatione verbi, 
iinmutarc corda , & fui cog- 
uitioncm immediatecordi- 
bus inrundere,malueritnos 
adfui notitiam, & per hanc 
ad falutem , manuducer» 
verbofuojnon eftfcrupulo- 
fe inquirendum. Nam Deus 
Cm conftat ratio coniïlio- 
rumfuorum j & qui ncmini 
cft obnoxius , non eft vo- 
candus ad calculos , necJjf 
Deo abkomiaeiatendend* 

cft, 




Eorly European Books, Copyright © 201 1 ProQuesf LLC. 

Images reproduced by courtesy of Koninklijke Bibliotheek, Den Haog 

235 E 12 



fö ' De eognithnt D*i* 
eft. Eft tarnen huius diviai 
condlij ratio non obfcura» 
nee dirficile eft eiuscaufam 
affignare. Nam quiaperau- 
ditum mors eratin«xteira in 
inundum : Deus voluit ea- 
dem via do&rinam falutis 
admitti. Et quiahomo lap . 
fus eft adhibendo fidem, 
YerbisDiaboli, aequumfuit 
hominem erigi ex lapfu, per 
fidem adhibitam Deiverbo. 
Contrarta enim mala con- 
trarijs remedijs curari opor- 
tuit. Quacirca Deus per E- 
faiamnos adLegem& Pro- 

Jhetas atlegat , pronuntians 
ennonpolfe utfinchislur 
matutina cuiquam affulgc- 
at. Et Luc. 1 4. Abraham do- 
eet fruftra recurri ad mor- 
tttos , 3c inde rcrclationcs 



Early European Boob, Copyright © 201 1 ProQuest LLC 

Images reproduced by courtesy of Koninklijke Bibliotheek, Den Haag, 

235 E 1 2 



m 



2)o cogniüone Bei. 91 
cxpeftari, cum nobis fnu ad 
manum Lex & Propherar. 
Necdubium cftquin Chri- 
stus iaUva oculisillita carco 
vifum reftitucns , tacite in- 
imeric, id demum aaod ex 
ipfiusorecgreditur, illumi- 
nare mentes, & difcu tere te - 
nebras naturaüs ignoran- 
tie. Inde elt quodin Vete- 
ris & Novi Ialfcmmcnti hi- 
ftoria inveniumur exern- 
pla lanctorum & piorum, 
quosDeus multavit oculis, 
utAhiam Prophctam, auc 
lingua, ut Zachariam pa- 
tremlohannis Baptifèa:. Ac 
piorum quos affecerit furdi- 
tate , & quibus fenfum ade- 
merit quo verbum Dei ad- 
mittitur, nulla inScripturis 
exemplaproduntur. At dia- 
Ja bolus 



















Early European Books, Copyright© 201 1 ProQuest LLC. 
Images repraduced by courtesy of Koninklijke Bibliotheek, Den 
235 E 12 


Haag. 



2 1 T>$ ce.gnitiöM Qé* 
bolus fpirkus furdus voca- 
tur in E vangelio, quia ab eo 
afflati , ad Dei fermonem 
obfurdefcunt. 

Hoe Dei verbum primi- 
tustradicum eft divinaevo- 
cis oraculo, poftea autem> 
fic Tolentc Deo , fcriptis 
commendatum & publicis 
tabulis coniïgnatum eft, nc 
-vel oblivione obliteraretur, 
vel errore evanefceret , ycI 
fcelerata temericate cor- 
rumperetur. Hic iiber eit 
cui per ccvTvtoftiteicw , <J2 /2<- 
Ga/c6 , appellatur, quafi canc- 
ii libii pra; hoe non eflent 
jibii. 

Cum autem plurima fint 
tc maxima, qua; fidem & au- 
thoritatem Sacrx Scrjpturaf 
«onciliant , certiflïmum & 



Early European Boob, Copyright © 201 1 ProQuest LLC 

Images reproduced by courtesy of Koninklijke Bibliotheek, Den Haag, 

235 E 12 



L 



Di cegniüont Dei. 91 
pr# cseteris efEcax cft illud 
tellimonium , quod Spiri- 
tus Sanctus ci perhibet: 
nempe vis arcana Spiritus, 
occultis aculeis fodicans 
corda legcntium & audien- 
tium , Sc vis omni rationc 
potentior: ad quamidoneis. 
verbis explicandam omnis 
oratio languct, omnis fer- 
mo jeiunus cft , & verba iü- 
fra rei magnitudinemfubü- 
dunt. Legatur Demollhe- 
nes , &: ilie 

Princeps Romani Tullim 
eloquij, 

Tantifper dumlcguntur,af> 
ficiunt , & fentitur inter au- 
diendum quidam yot%yxXi<T* 
pis, Ievifque titillatio . Ar 
ubiabfceileris,fenfus iiKus 
joluptatis oblireratux , nou 
£ 2r leem 




Early European Books, Copyright© 201 1 ProQuesf LLC. 

Images reproduced by courtesy of Koninklijke Bibliotheek Den Haag. 

235 E 12 



94 De cognitione Dei. 
fecusac facies defmit appa- 
rcreinfpeculocumindediu 
cefferis. At facra: Seripturac 
fi fideiis & attcucus auditor 
aut leclor coatigerit , alte 
fedet » & iofixa praecordijs 
femper eft prsefens , & divi- 
num qutddam fpirans , af- 
fe&us rcgit,cor exhilarat> 
mentemilluftrat, totum de- 
nique hominem innovat. 

Sed quia hoe teftimoni- 
umabijs folis fentiturquos 
Deus Spiritu fuo afficit: in 
quibus litera ipfa ex fe mor-, 
tua, afpirituDei animatur, 
&quafi praepilatur, fcuftra 
hoe telo pugnatur advedos 
profanos , quirident & eie- 
▼ant quaecunque ipli non 
funtexperti , & Dei virtu- 
tcm fuo ftuporc metiuntur. 

Vtiquc 



De eognithne Dei 9 f 
Vtiquc prartcrhancefficaci- 
am pr^ftofunt plurima, quac 
obftruant ora infidelium, & 
Sacra? Scripturar fidem 6c 
authoritatem aftruant. 

Principioj nullus eftalius Simplu 
libercujusin tantafimplici- M** 
tatc fermonis tautafit ma- m *'** 
jeftas : rcges êc plebeios^ 4f,# 
pari authoritate alloquens: 
Quia homines quantum- 
cunque dignitate inacqua- 
les, ad Deum tarnen collati 
pares funt. Non fecus ac 
montes & valies in terr* 
globo planitiem effichmt, 
quando terra confertur ad 
ccclum. 

Hanc fimplicitatem Sa- 
tan, Dei fimia, imitatus, 
diun ftylum rudem affeótat, 
majeftatem aiTequi non po- 

E 5 tuit. 




$6 T>e cögnitime Dei. 
tuit. Isconcepit Hetrufcam 
difciplinam & Saliaria car- 
mina horrido fermone & 
md'u Sed ipfc vetuit ha:c c- 
Trulgari > quippe qucm fu« 
ipfius do&rinx puderct:im- 
mo nee fidem invenit apud 
ipfos myftas quibusbax fa- 
cra crant concredita. Vn<dc 
illud Catonis,nnrari fe fi ar- 
ufpex arufpicem afpiciens 
fibi temperaret a rifu : nem- 
pe quia occulto Syncretif- 
rao collttdebant intcr fe fibi 
confeij fraudis & impo- 
fturse. 

Non leve cfl quod omnis 
liber quantumlibet anti- 
quus , novus eft fi cum Scü- 
pturae antiquitate confera- 
ttir.Grqci vefcebantur glan- 
dibus, immo vixdc nomine 

eratic 



Decogniüone'Dêi. $J 
trant noti qua n do Mof es 
icripfit Pentateuchum, cum 
quo quantum eft toto orbe 
Philofophias non poteft 
comparari. Homerus Sc 
Heftodus Poecaruin Grac- 
corum qui extant antiquif- 
fimi poucriores fuat Davi- 
deannis ad minimum cen- 
tum quinquagmta. Cujus 
Davidis poëmata fvjtx tan- 
tum diftant ab Homero» 
quantum coclum a terra ; & 
rabulx humanac a vcritate 
divina. Nee diffi mulat Pla- 
to initio Tima:i > Grarcos 
femperpueros, &nunquam 
fenes a utpote vetuftatis ig- 
natos > ab iEgyptijs appel- 
tari. 

QUjid memorem mira- m; ya 
cula itupenda , & auaMa- c*U. 
E 4^ jefta- 



9$ De cognittom Dei. 
jeftatc Lex fuerit promui- 
gata, & qua» prodigia fa&a 
i n iEgy pto & in deferto? ea- 
que uon fa&a in angulo , & 
intcr paucos teftcs, fed in- 
fpe&ante & indi^nante to- 
ta ^gypto , & fub oculis 
fexaginta myriadum arma- 
torum , & numerofiflimae 
gemis , qua» Manna vefce- 
batur, columnami^nis prar- 
cuntem fequebatur » clan- 
gorcm tuba? audiebat 3 mon- 
tem ardcntem & flamma- 
rum globos advolutos , 8c 
fumo con£iomeratos , cum 
horrore comemplabatur. Et 
nc mm putec hare in grari- 
am Ifiaclitarum conficta i 
Mofe , ibidem atrociflimis 
nünis in gentem illam deto- 
nar, can^Kie infipientia» & 

peryi- 



Early European Boob, Copyright © 20 11 ProQuest LLC 

Images reproduced by eourtesy of Koninklijke Bibliotheek, Den Haag. 

235 E 12 



D« eognhione Dei. 
pervicaciae , ac rebellionis 
in Deum paffim arguit. 

Quanta autcm fidc Mofes TH*» 
hxc fcripferit > hinc iiquet» M *J* 9 * 
quod ipie fua delic"ta & la- 
pfus non dilïimulat, & poe- 
nas fibi a Deo infli&as me 
morat, feque juffum mori in 
veftibulo terra? promiffse» 
quod Deo loquetni fidem 
non habuiflet. Quantum 
-vero alienus fuerit ab ambi- 
tione,hinc videre eft, quod 
filios fuos noluerit cfle fuo 
ceffbres Principatus, fed Io- 
fuam qui erat ex alia tribu. 
Filiorum vero Mofis quam 
tenuis fuerit dignitas inter 
Sacerdotes , difcimus ex l o- 
fepbo , Onginum libr* 7. 
cap.11. Aic enim,indiftribu- 
tione muncrum facroruni 
E § quaff 



Early European Books, Copyright© 201 1 ProQuest LLC. 

Images reproduced by courtesy of Koninklijke Bibliotheek Den Haag. 

235 E 12 



16G Ve eognitione'Dei. 
qua?fa£ta elta Davide>po- 
iteris Mo fis obtigiffe mu- 
nus cuftodiendi ïacrumga- 
zophylacium , & anathe- 
matafeu donaria quse tem- 
plo offerebantur. 

Nee omittenda cft pro- 
phetiarum antiquitas 5 & 
ccititudo. Enimvero quo 
afflatu pocuit Efaias Cyrum 
nominare,& praidicereeum 
fore Iudaeorum liberato- 
rem, annis cir citer 160. an- 
tequatn Cyrus nafcerctur? 
Aut quis alius mü Dei Spiri- 
tus , potui: prxdicerelero- 
boamo, regem nafcitumm 
de ftirpe Davidis nomine 
lodam, qui altaria profana 
cvcrtcrct&difturbarct* ld- 
que trccentis quinquagima 
fex annis antequam id fa- 

ftura 



Early European Books, Copyright© 201 1 ProQuest LLC. 

Images reproduced by courtesy of Koninklijke Bibliotheek, Den Haag. 

235 E 12 



I>e cognitione Dei. fél 
ftum eft ? Qijid deleremia 
dicam, quiyo. annoscapti- 
vitatis Babylonicac piacfini- 
vit? Aut deDanicle, quiab 
inftauratione urbis concef- 
fa, ad Chrifti mortem fep- 
tuaginta fcptimanas anno- 
rum,id eft> 490. armos prae- 
cifc compiuat ? quod & c- 
ventus comprobavit.Iame- 
iufdcm Daniclis yaticinia 
de quatuor imperiis , & dc 
rcgibiu Seleucidis , non vi- 
denrur efle prophetiae > fed 
hiftoriae. Quod & de Efaias 
vaticiniisdicipoteft , quem 
Hieronymus ad Paulinum 
ait videri non texere pro- 
phctiam fed Evangclium. 
Hxc fane non potucninc 
fuggeri Prophetis ab alio 
cmam ab eo cui omnia non 

modo 




Early European Boob, Copyright © 201 1 ProQuest iLC. 

Images reproduced by courtesy of Koninklijke Bibliotheek, Den Hoog. 

235 E 12 



i c % De eognitione Dei. 
modo funt prsevila , ledet- 
iam provifa , & qui novit 
qua? ipfefacturus cft. 
JUr- Eft igitur dignitas Scrip- 
tyrts. turse fupraomnem iudtcio- 
rum alcam pofita : Cuius eft 
tanta authoritas , ut Chri- 
ftusipfe,!egemaior , &qui 
afHavitProphetaSjfoleretfc 
Legis & Prophetarumtefti- 
moniis adverfus Pharifa?os 
defendere. Ideoque cura 
multi pro tuendafacrajScri- 
ptura? authoritate animam 
proruderint>nemo inventus 
cft qui pro dcfendendis Pla- 
tonisaut Ariftotclis dogma» 
tibus mortem oppetere vo- 
hierit. Cleombrotum qui- 
dein Ambraciotam ('qui, ut 
refert Cicero tertia Tufcu- 
lana, lefto Platonis Phardo- 

ne, 



Early European Books, Copyright © 20 11 ProGuest LLC. 

Images reproduced by courtesy of Koninklijke Bibliotheek, Den Haag. 

235 E 1 2 




De cognition e Dei. i o $ 
ne, ubi Socrates mortipro- 
xirnus diflerit dc immorca- 
litateanimae, fe pra:cipitem 
dedit ) dicerem fuill'c marty- 
rem Platonis j fi idfeciiïec 
fpe falutis poftmortem ope 
Platonis confequendaMion 
vero vitx ta:dio. 

Ergo cum libri de myfte- 7) * r4 ' 
nisiE^ypriorum,&religio- U °' 
ne Druidarum, pcrierint, 8c 
Hetmfca difciplina fit cx- 
tinfta , & Sybillina carmina 
interciderint>folaha?c Sacra 
Scriptura manfit iilibata, 
quippe habens Deum au- 
thorem. Nee ad eam extin- 
guendam valuit autAntio- 
chi Epiplianis immanis fa?- 
vitia : aut Juliani Carfaris 
verfipellis impietas > aut 
Porphyrij, LttClahifcri- 



I H I 



Early European Boob, Copyright © 201 1 ProQuest iLC. 

Images reproduced by eourtesy of Koninklijke Bibliotheek, Den Haag. 

235 E 12 




r T 



i© 4 Ve cognittone 2>«. 

Scatirulenta. Immoveroi- 
:i kxiwpn fuerunt infignia 
cxempla divinx iuftitiac. 
Nocumeft, quomodo An- 
tiochus Epiphanes excuflus 
obfidionc Elymaidis , inre- 

5ni&*tatis flore insegritu- 
ine animi ncfariam ani- 
inam efflaverit :Vt Julianut 
in ipfis imperij primordiij 
fagitta confofïus , impurum 
fpiritum exhalavcnt:VtLn- 
cianura(ïi fides Suidae)rabi- 
ii canes difcerpferinc. 

Nee parum facit ad Scri- 
ptura: authoritatem , quod 
xeferc Jofcphus Originum 
lib. ii. cap. t. ubi apudPio- 
lom^um Philadelphum De- 
metnusPhaleraeus regisBi- 
bliothecarius deltbrisfacris 
H,ebra;oi:uin fic loquiturex 

Heca- 



Early European Boota, Copyright © 20 1 1 ProGuest LLC. 

Images reproduced by courtesy of Koninklijke Bibliotheek, Den Haag, 

235 E 12 



De cogniüom lbeu xof 
Hccatzo Abdcrita : Alios 
Hiftüiicos mentionem hu- 
ius Scnpcura? non fcciile, 

a's tym *W y&j ft* iS$ CW'TÏW Ét*** * 

Ibidemqueidemüemetrius ff/r 
Phalersus ex Ariita:o refcrt qJ£$1 
Theopompum voluifleali- f M 
quid excerptum ex divino 
voluminc Hiftoriac com- T>* 
mendaie :fed totosquadra- *° lim 
ginta dies vertiginc pcrcuf- r4r ;. 
lum,donec per W£^«5»id cft, 
lucida quidam nucrvalla, 
placato prccibusDeoabin- 
cepto deltiriliet: admonitus 
per lomnum, fibi ha:c acci- 
ditfe quod voluiflec <sfe«p- 
^e^«v circa divina. Eodcm- 
que modo TheodccTrera 
Poetam cum in quandam 
TiSgocdiam aliaiud infer- 

Hifcr 




Early European Boota, Copyright© 201 1 ProQuest LLC. 

Images reproduced by courtesy of Koninklijke Bibliotheek, Den Hoog. 

235 E 1 2 



59 



io éi De eognitiom Dei: 
fiflet ex facris libris, offufa 
caligine coa&um abincc*- 
pto defiftere. 

His non adverfaturquod 
Clemens ait,primo Stroma- 
tum , & T crtullianus libro dc 
habitu muhcmmjerofolymü 
BahylomcA expugnatione dile- 
tts omne inftrumentumludai- 
c& Itteraturét per EfdrAm ejfe 
$*fl*mwt*W Neque enim 
corum mens eft, libros fa- 
nos penitus extin&os & 
oblireratos,ab fifrareftitu- 
tos fin ffe : Sic enim volumi- 
na qua? hodie habemusnon 
eflfenr fcripta MofisautDa- 
vidis vel Efaia? , fed EfraïQui 
ea novo afflatu refinxiflet. 
Mens Clementis &Tertul- 
liani eft, libros veteris Te- 
ftamenti Babylonica perfe- 

cutio- 



Eorly European Boob T Copyright © 20 11 ProQuest LLC 

Images reproduced by courtesy of Koninklijke Bibliotheek, Den Hoog. 

235 E 12 



De cogniuont Dti. 107 
cutione difperfos , aut du- 
ranteperfecutione rarius & 
indiligentius defcriptos , ab 
Efdra in ordinem digeftos, 
& accuratius exfcriptos, 
priftino nitori rcftitutos 
fuifle. 

Ethiquidcmlibriex eo,a 
Iudseis ( quos Deus voluit 
cffe librarios Chriftiano- 
rum) tanta religione affer- Vrmfc 
vatifunt, utfi quandoliber 't* 6o * 
in terram cecidiflet.extraor. 
dinanum ieiunium indice- 
rent. lidemque ad calcem u- 
niufcuiufque voluminisfo- 
liti funt 3 nan modonume- 
rum verfuum,fed & elemen- 
torum adfcribere. Quaqui- 
dem in fedulitate fcrupulofa 
non eft pofitus verus honor 
qüi Scripturaedebetur Sed 

is 



Early European Boota, Copyright© 201 1 ProQuest ILC 

Images reproduced by courtesy of Koninklijke Bibliotheek, Den Hoog. 

235 E 1 2 



io$ De cogniüone Dti* 
is faciam Scriptutam vcnc* 
ratur ut parelt , quicamiis 
oculis afpicit quibus fida 
xoi refpicit fuas dotalesta- 
bulasjaut bonus filius, parn» 
optimi tcftamentum. Apud 
qucm nunquam ingcricur 
jnentio huius Scripturae, 

2uin exiliant praecordia 8c 
liales affe&us commo- 
vcantur. Qui denique vitam 
fuam,fa£ta,dida, cogitatio- 
Dcs,adhancamuffim exigit 
& componir. Nam ut Sa- 
mucl adolefcentulus advo- 
cem Dei de fomno excita- 
tus.mox in fornnum revo- 
lutus ert > quia pucavit cflc 
yocem hominis ■ non vero 
Dei: Sic maxima pars homi- 
«um.auditoDei verbo.levi 
quodam tenore excitata, 

mox 



De cogmüone Dei. i o 9 
mox revolvitur in fomnum 
vitiorum , quia aadit hoe 
verbum , veluti vocem ho- 
minis.nonauccmutDei. 

Quidhis libris continea- 
tur , longum ellctcommc- 
morare:fatis crit Religionis 
Chriftianae elemcnta fubii- 
cere oculis, ut fciatur qua ia 
rc fit pofita vera Dei cogni- 
tio. 

Docetcrgo Scriptura, ho- 
minem primitus creatumad 
Dei imaginem , praeditum 
iuftitia & fan&itate ; fuoptc 
motu , &Satanajinftindui 
Deo defciviffe. Inde pecca- 
tuminmundo,&per pecca- 
turn mors & maledi&io. 
Nee tarnen ita deformata efb 
in hominc imago Dei, quia 
adkuc fupexfint quidam 

ius 



Early European Boota, Copyright© 201 1 ProQuest LLC. 

Images reproduced by courtesy of Koninklijke Bibliotheek, Den Hoog. 

235 E 1 2 



r 



De cognitione Dei. no 
ius veftigia,nempe fenfus a* 
liquis divinitatis , &femina 
quxdam honcftatis , civilif- 
que iuftitia:. Qijas notiones 
ucDcus adiuvarct,& ne quis 
peccato fuo ignorantiam 
obtenderet 3 Deus Legem 
fuam fcriptam dedit per 
Mofcm,quse ad hxc duo ca- 
pita revocatur , Amarc 
Deum toto corde & viri- 
bus : & proximum tanquam 
fe* Quam legem multo cum 
terrorc promulgavit inter 
flammas fragoremque toni- 
trunm, utfciretpopulus,ar- 
matum eflTe Legiflatorcm: 
nee impune fore fi quis 
mandata eiuscontempferit. 
Addita infuper claufula illa 
terrifica , Malcdi&us qui 
nonpermanferitin omnibus 

quae 



Eorly European Boob, Copyright © 20 11 ProQuest LLC 

Images reproduced by courtesy of Koninklijke Bibliotheek, Den Hoag. 

235 E 12 



De cognithne Dei. ut 
cjuae fcriptafuntiniibro hu- 
ius legis, ut impleat ea. 

Cum ergo homo natura 
pronus ad peccatum, imple- 
re ha:c mandata non poflit, 
nihil aliud eilet haec lex 
quam coufcientia? tonnen - 
tum,& mortis minifterium, 
nifi Deusfua dementia ge- 
nen humano perdito fuc- 
currillet. 

Is ergo definito temporej 
& per Prophetas iam ante 
deügnato , Filium fuum, 
Verbum «eternum , fapien- 
tiamPatris, quamgenuitab 
arterno , qux uua cum Patre 
& Spiritu fancto eil unus 
D eus , milit in mundum , Sc 
humana carne induit. Sic 
Verbum carofaclumeft , &c 
Deus iu umone pcrfoiuli 

aflunv- 




Early European Boota, Copyright© 201 1 ProQuest LLC. 

Images reproduced by courtesy of Koninklijke Bibliotheek, Den Haag. 

235 E 1 2 



*Ti J>i cognitiomDii. 
affumpik naturam huma- 
nam, abique imminutione 
divinitatis, aut naturarum 
mixtione. Nempeoponuit 
Mediatoren* interDeum & 
hominem, cife Deum & ho- 
minem, & tangere utrum* 
que extrernum communio- 
ae natura?. 

Inhachumana natura, hic 
Dei filius , Redemptor no- 
fter, opusRcdemptionis no. 
ftrae peregic, legcm perfedc 
implens , & morte fua pee- 
cata noftra expians. De qua 
«ïorte reportans vi&oriam, 
i>er Refurre&ionem, au 
cft vitar omnibus credetibus 
ineum. Itaqucut peccatum 
Adami omnibus ejuspofte- 
tis imputatur , fic luftitia 

Ckifti orajaibu* imputatur 

otti 



De cognitionê Dei ir$ 
qni per Spirkum adoptio- 
nis , & fidem in Chriftum, 
faólifunc filij Dei. 

Hac nota difccrniturRc- 
Ügio Chriftiana ab omni- 
bus Religionibus quas hu- 
mana ratio commenta eft : 
Nimirum quod viam mon- 
ftrat qua foLi ad Dcum patct 
acceflus: nempe per Filium, 
qui eft Via, Verkas , & Vi- 
ta > id eft, via vera ad vitam. 
Vuque cum Deus Jhabitet 
lucem inacceilam , lcfe ta- 
menaliquo modo vifibilem 
feeitinFilio , qua eft Imago 
Dei invifibilis 6c Deus.no- 
bilcum. Alia viaquicunque 
adDeum ire contendit, in- 
vcnict ïudicem , non Pa- 
trem, & quomagis feftinat, 
C9 magis aberrat , & ccrtiori 

ivunj 



Early European Boota, Copyright© 201 1 ProQuest LLC 

Images reproduced by courtesy of Koninklijke Bibliotheek, Den Haag. 

235 E 1 2 



■I 



it4 & e cognitiom Üiu 
ruina fe prarcipitat. 

Ad hanc redemptionem 
perflciendam adhibita cft 
potius perfona Filij quam 
Patris aut Spiritus Sandti, 
quiafi Pater incarnatus fu- 
iifet, aut Spiritus Sanóhis, 
fuiflent in Trinitate duo Fi- 
lij > alter per generationcm 
aeternam, alter per genera- 
tioaem in tempore. Nee 
quicquam fuit^convenien- 
tius, quam ut idem qui eft 
medius inter perfonas Tri- 
jnitatis,eflet quoque medius 
inter Deum &homines : & 
effer quafi nodus & vincu- 
lum omnis cognationis quac 
eftincaelo& in terra. Quid 
autem fuit aptius, & fapien.- 
tix divina: convenientius> 
quam ut reftitueremur ia 

ius 



Early European Boob T Copyright © 20 11 ProQuest LLC 

Images reproduced by courtesy of Koninklijke Bibliotheek, Den Hoag. 

235 E 12 



23* cognïtiom Dei . n j 
ius &gradum filiorum , per 
cum qui eft FiliusDei uni- 
cus ? Sc Deus reformaret ho- 
minem , per eundeni hiy0 
perquem hominem crea ve- 
rat? & Deus nosalioquere- 
tur,pereum q ui eft Verbum 
Dei a?ternum? & nos doce- 
xec veram fapientiam , per 
cum qui eft ipfe patris fa- 
pientia? 

Hasc eft ilia dodhina quse 
E van^clium vocatur, quam 
depofuit infua Ecclcfia, ut 
hac prxrogativa a reliquo 
genere humano difcernere- 
tnr. Quam per Ap o ft ol os 
eorumque fucceffores ju file 
toto orbe promulgari , ju- 
bensaggregatos adEccleii- 
ambaptifari in nomine Pa- 
tris, Filij , & Spiritus Santti, 

F $c 



Early European Boota, Copyright €> 201 1 ProQuest LLC. 

Images reproduced by courtesy of Koninklijke Bibliotheek, Den Haag, 

235 E 12 



li 6 DecognhioneDei. 
Öc imbui popuios tide it& 
Chriirum per prardicatio- 
aem Euangelij , quopccni- 
tentibus & credcntibus ia 
Chriftum pïomirtitur re- 
miilio pcccatorum & y'nz 
«terna : & fideles prarftolari 
alterum advemum Chrifti, 
quo fufcitabit morruos , & 
cognitionem humanarum 
a&ionuininftituens, redder 
unicuiqueiecundum opera 
fua. 

Per Ecclcfïam inteUigo 
aon modo Ecclellam fub 
».ioyo Teiramcnto , quac 
Chriftiana nuncupatur, fed 
etiam Ecclellam totamquo- 
libec feculo, cuius initium 
ducitur ab Adumo , & quac 
ad finem mundi duracura 
* '<i. Nam uiam i' acres ante 



Eorly European Boob T Copyright © 20 11 ProQuest LLC 

Images reproduced by courtesy of Koninklijke Bibliotheek, Den Hoog. 

235 E 12 




De cognitione Dei. 1 1 f % 
Chriftum , fidcin Cliriftum 
fuillefervatos, Scripturatc- 
ftatur:qua; ait, Abrahamura 
vidilfe dicm Domini, &c- 
xultavirtc , Iohannis 8. Et 
Mofcm pratulitfe oppro- 
brium ChrilH thefauris JE- 
gypti , Hebr. ir. Et^'JWw 
Patris fuillc ubircconciüa- 
rc omnia per i'anguinextt 
crucis , tam ca qua; fantin 
coclis, quam quae fantin ter- 
ra, Coloff. i. Sub iisautem 
qui funt in ccclis Patriar- 
chas & Prophetas compre- 
hendi ncmo fana: mentü 
hadcenus dubicavit. Quara 
ad rem non inconcinnc a<i- 
hibccuraquibufdam veteri- 
bus allcgoria raccmt illius 
prargrandis qui de vecle fttf- 
penius humeris duo rum ho- 
f % nu- 




Early European Boob, Copyright © 201 1 ProQuest LLC. 

Images repraduced by courtesy of Koninklijke Bibliotheek, Den Haag, 

235 E 12 



tx8 Dtf tognttiom Dei. 
minum baiulabatur. Per 
eum qui prior incedebat Ec- 
clefiam veteris Teftamenci; 
per eum qui pofterior Ec- 
clefiam Novi Tcftamenti: 
per racemum Chriftum ip- 
fum voluut intelligi. Illa e- 
joim non vidit adventum 
Chrifti,quippcquac praecef- 
fit tempore : haecChriftura 
habet lub oculis , & advcu- 
rameius intuetur. Verunta- 
mca uc racemus ifte non 
magis erat cibus huius 
quamillius, Cic Chriftusu- 
uique Ecclefix panter ri- 
tam affert , abumquc fpiri- 

cualem. 

Hxc funtilla documenta 
quibus conftatvera& falu- 
taris Dei cognitio: ad quam 
aliarum fcicutiarum & ar- 

ciuni 



Eoriy European Books, Copyright © 20 11 ProQuest LLC 

Images reproduced by courtesy of Koninklijke Bibliotheek, Den Hoag 

235 E 12 



B 



H 



J>e cognithne Dei 
tium nulla eft collatio.Cum 
cnim Scientiarum alia: fint 
Contemplativac y aliarPra* 
&icae > Contemplativarura 
pra:ftantia in his tribus po- 
fita efl: > In Dignitatc Subic- 
&i, Certitudinc demonflra- 
tionum , Documentorum 
perfpicuitatc. At fcientia- 
rum Pra&icarum nobilitas 
pofita cft in praeftantia finis, 
& aptitudine mediorum ac 
regularum qua: ducunt ad 
hunc fincm. 

Theologia? ca pars qux 
de Dei natura loquitur , & 
dc opcribus creationis , gu~ 
bcrnationis , & redemptio- 
nis,eft contemplativa. At c- 
ius pars qua? de officiispie- 
tatis erga Deum 3 Sc charita- 
tiserga proximum agit , cft 
I 3 Pra- 



;IH 



Early European Boob, Copyright © 201 1 ProQuest LLC. 

Images repraduced by courtesy of Koninklijke Bibliotheek, Den Haag, 

235 E 12 




x i o T>e cogmtiont Du, 
Fractica. Nam etfi in hact 
multa opus cft contcmpla- 
tioae, tota tarnen haec con- 
tcrnplatio ad Praxin ordina- 
tur. Vtrobiquc Theologia 
immcnfum quantum pra:- 
ftat aliis omnibus fcientiis. 

Nam fubic&um parris 
contemplativas cft Dcusip- 
fc , cuius cum corporc hu- 
mano > & cum fundis & pe- 
cuniis, circa qu<e Medicina 
& lus occupantur, nullaefi: 
comparacio.Ccrtitudine ve . 
ro immcnfum , quantum c- 
ininct. Nam quaccunquc 
Philofophia difTerit defum- 
mo bon o, tam funtdivcrfa, 
Geister fc pugnantia > uto- 
pinionc non natura confta- 
ic vidcancur. Auguftinus ex 
Mare o Varionclibr. 19. d% 

Civita- 



Early European Boob, Copyright © 201 1 ProQuest LLC. 

Images reproduced by courtesy of Koninklijke Bibliotheek, Den Haag, 

235 E 12 



ui 



VecognttioxtDei. Hl 

Civitate Dei refert , fupet 
fummo bonofuiflc 1S0 fen- 
tentias diffentientium Phi- 
lofophorum. Medici ver© 
afFecfciones internas corpo- 
rum caufafque morborurn 
fufpicantur magis quamvi- 
dent,ideoque perl^pe aegros 
officiofeocciciunt. Quanta 
vero fit Iuris humani incer- 
titudö, teftatur inünita di- 
vcrfitas confuctudinum , & 
iura municipalia pugnan- 
tia , & lcgumRomanarum 
ac Barbararum infinita diC 
cordia. At Theologia oïéU 
turfundamentis certis &in- 
concuflis , quippe ab ipfo 
Dcopofïtis, & fiimioribu» 
ipfo coelo Sc terra. Ccclum 
& terra tranfibunr, at verba 
mcanon tranfibuntj inquit 
F 4 ipfc 



Early European Boota, Copyright© 201 1 ProQuest ILC 

Images reproduced by courtesy of Koninklijke Bibliotheek, Den Haag. 

235 E 1 2 



1 1 % tft eopitthne De u 
ipfe Deus. 

Neque vero huic certitu- 
dini quicquam derogat 
quod homines in religionis 
negotio fcifli funt in varias 
fe&as, & fnpcr interpreta- 
tione verbi Dei fumma con- 
tentione dimicatur. Non c- 
nim id nafcitur ex incerti- 
tudine veibi divini, fed ex 
hominum pravicate qui ul- 
trofibioculos configunt, Sc 
ultro casfpitantin plana via; 
religionemque fubüciunt 
ventri : & depravatione re- 
rum certiflimarum adambi- 
tionem Sc avaritiam vclifi- 
canrur. Nam quifquis non 
fuerit addicTrus certar & de- 
ftinatar fentenria? , inveniet 
in Sacra Scriptura plurimas 
fententias claras , & inter- 

prete 



I E! 



Ff 



Early European Boob, Copyright © 20 11 ProQuest LLC. 

Images reproduced by courtesy of Koninklijke Bibliotheek, Den Haog, 

235 E 12 



De eegnitione Dei 1 1 j 
prcte non cgentes , qua? ad 
fidem & mores abunde fuf- 

ficiunt. 

Sunt quidem nonnulla in 
Scriptuns plena obfeurita- 
tis , fed f\ pietatis ftudiofus 
iUapercurrat,compcrictcflTe 
prophetias autfiguras, non 
ycro fidci capita, ncc deco- 
rum o; C nerequx func nccef- 
faria ad falutcm. Nam Deus 
facilibus nos erudit adfalu- 
tem , obfeuris vero excrect 
ad precattonem , & format 
ad fobrietarem, &quan"cu- 
riofïtatis alas inrervellens,ia 
modeftia? gyrum nos com- 
pelltt. Tumilludtencndurn 
cft , quantulamcunque Dei 
co^nidonem hauftam er 
Deiverbo, praritantiorem 
tffc accurata cognitionere- 
f j rum 




Early European Boob, Copyright© 201 1 ProQuest LLC. 

Images repraduced by courtesy of Koninklijke Bibliotheek, Den Haag, 

235 E 12 



114 &c ccgnitione Der; 
lumtcErenarum. Nammo- 
dica Dei cognitio fideliter 
accepta,ad fuccendendos a- 
nimos arnoreDei, &advi- 
tam bene beatcque infti» 
tnendam abundclufficit. 

Supcrefr finis , quoqui- 
dem Theologia quicquid 
eft fcienriarum & aitium 

aoo mtervallo antecedït. 
Nam. cam Politica homi- 
nem informet quacivis cft> 
Oeconomica qua pater fa- 
milias , fola Theologia hef- 
miné inltmit qua homo cll> 
nee devita? pambus dilletit 
feddetota.Ncc finemfibia- 
liquem particuiarem aut 
Cibordinatumproponit, fed 
ukimum > nempe fummam 
beatitudinem qux conftat 
unione cum Deo : cuf fini 

par 




Early European Boob, Copyright © 20 11 ProQuest LLC. 

Images reproduced by courtesy of Koninklijke Bibliotheek, Den Haag, 

235 E 12 



De cogniüone Dei. i 1 c 
par eft ca:teros fincs Stom- 
ma vitqinftituta fubfervire. 
Nifi volumus feduli cfle ia 
portiunculis vitat , fed tota 
lumrna cxcidcrc : ut fic ex 
muhisminutulisprudcntcr, 
utpuramusjcogicatis^tiain 
folidum ftultitia conficia- 
tur: fïfque bonus Jurifcon- 
fultus, autMedicus, autSe- 
nator,fed malus homo. 

Media autem qua: Theo-* 
logia fuggcrit ad pcrve- 
mendumad ultimumiftum 
finem , qui eft unio cum 
Deo , nempcfidesin Chri- 
(lum, & ftudium bonorum 
opcrum , tam funt apta 6c 
certa ac explorata , ut deiis 
dubitarc non pofïit , nifiqui 
rcYocat in dubiu promimo- 
nes D ei qui eft ipfa veritas. 

Deni- 




Early European Books, Copyright O 201 1 ProQuest LLC. 

Images repraduced by courtesy of Koninklijke Bibliotheek, Den Haag, 

235 E 12 




tl éi De cognitioneDei. 

Denique Dei cognitie», 
ipfoDcotefte, tantitacien- 
da eft , ut cum de caeteris re- 
bus glonari fit fumma vani- 
tas & prima ftultitia , hac u- 
na de re Deus velit homi- 
nem gloriari , pia quadam 
fuperbia. Sic enim loquitur 
Ieremia^nono:Ne glorietur 
Sapiens in fapientia fua , nee 
vir potensin fuo roborenee 
divesin opibus.Sed quiglo- 
riatur, glorietur in eoquod 
me cognofcit , me (inquam) 
qui exercco iuftitiam&iu- 
dicium in terra. 

Cum autem cognitionis 
Deijin omnempartem vitae, 
fru&usfintplurimi & maxi- 
mi, rumhiceft longeprasci- 
puus 3 quod pravas cupidita- 
tes>& vitiaomnegenus,non 

alio 



Early European Boob, Copyright © 20 11 ProQuest LLC. 

Images reproduced by courtesy of Koninklijke Bibliotheek, Den Haag, 

235 E 12 




De cognitione Bei ny 
alio Yalidiori (vxno colii- 
beas quam cognitione Dei. 
Nam qui Deum cognovit, 
(cit e u m c Bfe r. obph$y$dflta , 
qui fcrutatur arcana cox- 
aiumjcuius oculos non pof- 
fïsavcrcerepcllacenti nebu- 
la hypocrifco* &: mendacij: 
Cui redden da: funt clfW^ 
vel ex verbo onofo. Qna- 
propter facra Scriptura im- 
probitatis Sliorum Heli, 
hanccaufam afE^nat : Erant 
(inquit ) perdiri nebulones, 
fïlii Belial , non-cocnofcen- 
tcsDeum. EtÜfear 4. Quia 
non eft notitia Dei in terra, 
periurium,mendacium,fur- 
tum , Sc adultcrium erupe- 
runt , & fanguinesfangui- 
nem tetigerunt. Contra ex 
cognitione Dei nafcuntur 

omnia 



Early European Boota, Copyright © 201 1 ProQuest LLC. 

Images reproduced by courtesy of Koninklijke Bibliotheek, Den Haag, 

235 E 12 



1 1 8 De cognit t$nt X> W. 
©mnia exempla virtutunw 
tcftcEfaiacap.il. Nonno- 
cebunt,nec occident in uni- 
Ycrfo meo monte fanÓlo, 
quia terra critreplcta fcicn- 
tia Domini. Enimvero vir 
pius qui iugiter cogitat fea 
Deo alpicijiic vivet domi uc 
inpublico, ftc inpublicout 
in templo > fic in templo ut 
fuboculisDei,Iudicis> Ma- 
giftri, Patris. Ncc aliamad 
Trina latioremfeneftram Sa- 
tan apcrit, quam cumper- 
fuafit homini , Deum noi 
intendere oculos in hsec no- 
ftra y & inactiones noftras 
non inquirere. Tune enim 
confeientias altum veter- 
num obruit, & homines } a- 
Kioto Judicis metu > rupris 
rcpagulis>nihil non audent, 

& 




Early European Boob, Copyright © 201 1 ProQuest LLC. 

Images reproduced by courtesy of Koninklijke Bibliotheek, Den Haag, 

235 E 12 



De cognttiom Deu i 1 9 
êc munt in omnc fcclus > ut> 
cunque tannfper lcgum ci- 
vilium , aut infamix met* 
cohibeantur. 

Nee paium confert Dei 
eognitio ad abigendas curas 
tenaccs, & fedandamanxie- 
tatcm , & ad impcrandum 
{ttp^iy&pn lilentium. Nam 
qui Deumcognofcit, feit o- **t*M, 
mnia ab eo ficii iuite Sc pro- * 
vide. De cuuis providentia " 
conqueri miuftumeft , ei* 
que le opponcre non modo 
iuuti!e,fcd & tcnieiarium ac 
periculofum. Et gnarus 
Deum efficere ut ipu mala 
cedant in bonumamantibus 
cum , in eius cura & amore 
conquiefcit. 

Eadcm Dei eognitio plu* 
rinuun confert ad ufumho- 

neftura 




Early European Boota, Copyright O 201 1 ProQuest LLC. 

Images repraduced by courtesy of Koninklijke Bibliotheek, Den Haag, 

235 E 12 



I j o De eognitione Dit. 
rieftum & tcmperatum re- 
rum terrenarum, neingrata 
oblivionc fepeliamus eius 
beneficia, nee Dei donis ad 
luxum & libidinem abuta- 
mur: necfimusbefHisfimi- 
lcs > qua! bibcntes derivo, 
non co^itant defonteunde 
aqua ifta promanat. Nam 
qui cognovïtDeum, fcitef* 
fc authorem bonorum om- 
nium, eiquc gratcshocno- 
minedebitas iolvitï&fedu- 
locavet nc quae deditDeus 
ad ufum &materiam a&io- 
nis gratiarum , abufu & in- 
gratitudine corruitipantur. 

Quidquodfinccognitió- 
neDei,nc quidempoflumus 
ipfinos cognofccrc t Tune 
enim demum detumefcit 
humanafuperbia, &conci- 

dunt 



J5G* 



De cognittone De'u 131 
dunt crifta: , quandohomo 
Deum afpicit. Namquam- 
diu homo ipfe fc refpicit , & 
fe cum rebus feinfaiori bus 
comparatjfïbi videturcflea- 
liquis, & fïbi ipfc plaudit, & 
blanditur inani opiuionc fa- 
piencia? aut roboris. At 
quando fe fiflit coram Dei 
tribunali , illico tangitur 
confcientia tenuitatis (uz, 
fuifque ipfïus oculisobver- 
fantur fordes lux naturales, 
& infica pravitas. Tantaquc 
luce circunfundirur ut co- 
gaturfateri rationis fuaslu- 
cemmeras efletenebras, & 
fe fua vi non potte ftarenifi 
manu Dei fuftcntetur. Eo- 
dem plane modo quo qui af- 
piciunt qua: funt ante pedes 
Ebt videntur probeoculatii 

ftf 



Early European Boob, Copyright© 201 1 ProGuest LLC. 

Images repraduced by courtesy of Koninklijke Bibliotheek, Den Haag, 

235 E 12 



ijl DicognitioneDei. 

atiidem cumSolemintueft- 
cur, iea caligant oculis , ut 
cogantur agnofcere fuam il- 
lam perfpicaciam meram ef- 
fc hebctudinem , cum ad 
«cxleftiafe convcrtit. 

Tantacurrj fit divinarco- 
gnitionis prarftantia, cum- 
queeiusfru&us tam late pa- 
tcat, &inomncm vitarpar- 
tem extendatur > lubet kic 
dolere vicem humani inge- 
nij, quod in minimis folers 
& fcdulum , circa folam Dei 
co<*niuonem qua? eftcaput 
vera: fapientia? languet fu- 
pina focordia. Nam quotuf- 
quifque eft qui infuper ha- 
bitis hisftudiisnon ea con- 
feileturqua: faciuntad fari- 
nam, aut adcivilisdignita- 
lis incrementum 2 Quam 

mulei 




Early European Boob, Copyright © 201 1 ProQuest LLC. 

Images reproduced by courtesy of Koninklijke Bibliotheek, Den Haag, 

235 E 12 



De cognittone Dei. ijj 
multiftudent cmrandis coc- 
potibus aliorum, ipfiinter- 
cutibus vitiisxgii t Quam 
rnulti fedent iudiccs ad di- 
rimcndas alienas lites , qui 
ipfi difcordant aDeo , nee 
eogitant fe a Deo iudicatum 
iri. Quam multi callent ra- 
tio nem numerorum & li- 
nearum, quorum vita irrc- 
gulariscft, quia e\-pers co- 
gmtiouis Dei?Tumita func 
comparatacres humanx*, ut 
pluris Kam qua: faciunt ad 
delicias quam quseadufum 
& neccflitatem. Sic honc- 
fliores fuut piftores dulcia- 
rij agricoüs, & phrygioncs 
acpolymiraiijfartoribus. Et 
vulgo pluns fiunt ftudia qu<£ 
lucro inferviunc, quam oux 
mentibus inftillanc clemen- 



ts 



Early European Books, Copyrighï© 201 1 ProQuest LLC. 

Images reproduced by courtesy of Koninklijke Bibliotheek, Den Haag, 

235 E 12 



1 3 4 JO' Cögnitione Dei. 
ta verae fapientia?. His ufu 
Bib.i. venit quodAriftotelesdicit 
de procis Penelopes , qui 
turn non portent potiri he- 
ra, cum ancillis ciusmifcc- 
bantur. Nam cxtcvx artes 
ancilla: (tint divinae fapien- 
tix : ncc locum obtincntin 
honcftarum difciplinarum 
choro , nifi fe profiteantur 
pietatis efle pediffcquas.Hx 
nimirum funt ilbe ancillar, 
quas hucilluc mittit divina 
fapientia , ut habetur Pro- 
BlIÜ vcrbiorumnono. 

Prodibit fortaffc fciolus 
aliquis, qui utThcologiam 
iüfra alias fcientias depri - 
mat , dieet eam alijsfcien- 
tijs & artibus fubordinari 
«tpote qui£ multa ab eis mu- 
tuatur : ab Oratoria orna- 

tumj 



ml. 




Early European Boota, Copyright O 20 1 1 ProGuest LLC. 

Images reproduced by courtesy of Koninklijke Bibliotheek, Den Haag, 

235 E 1 2 



De eogniüone Dei. 1 j ƒ 
turn , a Logica acumen , a 
Mctaphyfica cognitionem 
fummorum Principiorum : 
ab Ethica naturam virtu- 
tum & adjumenta; & The- 
ologie ftudiofum cum a 
Theologiaacceperic amen- 
tatas haftas , cas Philofo- 
phia? laccrtis vibiate vali- 
dius 3c certius. Deniquc 
Thcologiam fore inermem 
& fcclcti inftar exuccam, Ci 
aliarum a;tium ope deiU- 
tuacur. 

Sed qui ha?c jaftant non 
difccruunt Theolot>iam a 
Theologo , id eit v ipfum 
hominem ab ipfa fcientia^ 
Veluti cum medicus piofi- 
tetur artem ob lucrum , hic 
fims noneftartis,fedhonri- 
ais. Thcologus quidem un- 

dique 




Early European Boota, Copyright© 201 1 ProQuest LLC. 

Images reproduced by courïesy of Koninklijke Bibliotheek, Den Haag, 

235 E 12 




I $ 6 De cognithne Dei. 
diquc conquirit» & corra- 
dit difcen,di adjumcnta , Sc 
loquendi ornamenta. Atip- 
fa Theologia non inde fit 
au&ioraut niclior : quippc 
qua? per fc ftat ncc opus ha- 
bct alicno fubfïdio. Ncc 
Theologorum Coryphaci, 
Prophete, & Apoftoli emcn- 
dicaverunt hxc ornamenta: 
quorum fïmplicitas omni 
Suadaeft potentior, &ma- 
icftas omni acumine effica- 
cior. Non fecus acmatrona 
pudica , eo ipfo ornatior, 
quia eft inornata , afcititia 
ornamenta , & pigmento- 
rum fucum> deformibus aut 
impudicis relinquit. Non ft 
purpura vendit caufidicum, 
& pacronus caufarum fplen- 
iidc amiftus pluris opcram 

fuam 



Eorly European Books, Copyright © 20 11 ProQuest LLC 

Images reproduced by courtesy of Koninklijke Bibliotheek, Den Hoog. 

235 E 12 



TtecognittoncVei. 137 
fuamvcndit, ideircoiusci* 
vile fubordmatur fattori*, 

Ahquafcicntiaaltcrifubor- 
dinatur, quando ab camu- 
tuatur iua principia , & 
quando qua: iunt conclu- 
iiancs in Archite&onica, 
lciiiuperiorircicntiajnin. 
fcriori icientialunt piinci- 
pia : vcluti Optica fiibordi. 
natur Geometri£,& Mulic* 

Aritlimericar.Aucquandóa. 
licuiiisartisfinis , rini altc- 
rius artis fubordinarus cft. 
Sic ais cudendi frarnaiiibor- 

dinatur arti cqucftrii& hare, 
difciplinap milicari: Nihil c- 
^fufnaodi tnvenics in Theo* 
logia. 

Quod fi Thcologus cac 
Phiiolophorumfcriptisfert. 
ttiiuas ahquas graviore. 

ex* 




Early European Boota, Copyright© 201 1 ProQuest LLC 

Images reproduced by courtesy of Koninklijke Bibliotheek, Den Haag 

235 E 1 2 



m 

i 1 3 S D e cognitione Dei. 

Halll cxcerpit.nonid facit ob ino- 

Hgij I piam > fed ad ci-ïf^w^ > & ad 

IHf f I pudorcm afferendumChri- 

islll ftianis qui fanttam profef- 

iHSf fioneirtdehoneftantvitas ut 

Ml 11 qui Deum audire nolunt, 

I Hf ( I audiant ialrem hommes lb- 

I || • hiaaonisluccpi-xduos , # 

I l|Jt histeftibus&accufatoribus 

IHIl i pudorcfuffundantur. 
I Sed neque damus Theo- 

I Ijl t l iogum ifta miicuo & pieca- 

I l||ï tio fumere a Philofoplm, 

I j| cum potius haec eis eripiat, 

I ut iniuftis poffeiïbribus. 

I Nam qutfcunque funt pie- 

I I tatis toto orbe fcintili#dc- 

I I bent inferri Dei akari , & e 

I 'i||r quxcunque funt ubivis ve- 
I virtutis documenta ad 

I 1 | Dei tcmplum pertinent ; 

I ||f | aon fecus ac vafa aurea & 
I argentea 



Eorly European Books, Copyright © 20 11 ProQuest LLC 

Images reproduced by courtesy of Koninklijke Bibliotheek, Den Hoog. 

235 E 12 



De cogniüone Dei. 139 
argenteafpecie mutuiiEgy. 
ptiis ablata , poftea inftru» 
fturamtabcrnaculi conver- 
fafunc. 

Hucigitur conteudamus 
velis &rcmis , & ad adipif- 
cendam Dei cognirioncm 
noftra defudet induftria. 
Namfi, qui inScholis Phi- 
lologi perhibentur , quan- 
|docunque voculas aliquas 
jrancidas , Ócfïtu vetuftatis 
obfitas eriunuex ruderibus 
antiquitatis, aut exponunt 
confiietudines cxolecas cir- 
ca cibos aut velles, magno 
applauiuaudiuntur : quibus 
auribus, & quanta cumat* 
teutioneaudiendi furie > qui 
kesipfococloantiquioreSjSc 
fapicntiam Antiqui dierum 
cxplicantihauftam non ex 

Q Phi- 




Early European Boob, Copyright© 201 1 ProQuest LLC. 

Images reproduced by courtesy of Koninklijke Bibliotheek, Den Haag 

235 E 12 



j 4 o De cognitiont Dei 
lil li Phüologorumlacunis, fed 

Hl I cx diviïiorum ora?ulorum 

Uil pcnu ? Sijurifconfultusau- 

ditur agens dc ftillicidiis, 
II | , aut fervitutibus , aut cefta- 
|n ; xnemis : quid Theologus, 

m \ 1 diflercns non dc ftillicidiis, 

fedde fonteipfo vit-c ? non 
lijf de fervitutibus jedium, fed 

de libertate fpiritus ? non de 
teftameutis nominum mo- 
lt 1 1 ricntium , fed de Tcfhmcn- 

to Dei vivi? 
ij > Hoe ergo agite quotquot 

eftis boni , & ut ad Dei veri 
veram cognitioncm perve- 
niatis , date operam nevel 
vitiofi affc&us animos vc- 
91] 1, ftros adpravaappliccnt, vel 

lij intentionem veftram fran- 

gatanimi remiilio. Nam ft 
Ethnici imtiandos facris 



De tognttlom Deu 141 
diu diftinebant in limine, 8c 
poll: longa cpoptarum fuf- 
piria vix tandem admittc- 
bant in Ceieris adyta , ncc 
nüi muitis purgationibus 
prxparatos:qualem efle de- 
cetquemDeus vultadmit- 
tere in adyta facrofan&as 
difciplinse / Quodfi Arifto- 
tclcs primo Ethicorum 5 YultC4/. |. 
auditorem feienciee civilis 
jftccefle nz-I» ven * 
que k^i ffflfr, mulco mi>^ 
gis oportet dcferbuent iu- ^ 
v cnilis ardor in eo qui fe ad* 
dicit fcientiae cui fervirc de- 
bet civilis feientia. 

Veruntamen ne dum ia- 
Yigilamushuicftudio, ipfa 
fcdulitacc Deum offenda- 
mus , cavendum eft. Quod 
fierct li non coiucnti iis quae 




Early European Books, Copyright© 201 1 ProQuest LLC. 

Images reproduced by courtesy of Koninklijke Bibliotheek Den Hoog, 

235 E 12 




1 4 1 De eognitione Dei. 
faciunt ad falutem, elabora- 
remus infiipervacuis>& im- 
proba curiofitatecarimare- 
mur qua? fuperant captiun 
noftrum, & limites fbbrie- 
tatis a Deo pofitos exce- 
dunt. Nam üt olim circa 
moncemfuper quoLexpro- 
xnulgabanir,pofïti crant ter- 
mini , quos capitale erat 
tranfilire : ita & do&rina? E- 
vangclij circumpofiti funt 
certi limites quos nefas 
tranfeendere Jgnoratio reli- 
giofa prarftat curiofa (ckn- 
tia, Atque utignis iiluftrat 
xemotosjcalcfacitpropiores 
& diftantes mediocri inter- 
vallo , at torret nimis pro- 
pinquos , eofque qui radii 
cumexplorant: Sic Deus o- * 
trines homines quantumvis 

afa- 




Early European Boob, Copyright © 201 1 ProQuest LLC. 

Images reproduced by courtesy of Koninklijke Bibliotheek, Den Haag, 

235 E 12 



De cognitione Dei. 14$ 
a faluteremotos aliqualuce 
illuftrat, at propius admif- 
foscalefacit fuoamorc , & 
afflatfpiritu. At fetemeraria 
cunofitatcingercntes,&pc. 
nitns ingrediaufos , perdic 
êc vcrtiginc percutit. Qui 
fcrutatur maieftatcm, abfu- 
nietur a cloria. Ab Adamo 
incocpit hxc labes afïeflan- 
teeamcoonitioncm boni Sc 
mali qua: foli Deo compc- 
tit. Quapropter utincfua- 
gni Paichalis Ifraelitae car- 
nibus vefccbantur, abftinc- 
bant autem ofllbus : Sic in 
do&rina de Deo , ea func 
: confc&anda qua; faciuntad 
nutritionem anima: , atab- 
ftinendum iis qua? duritic 
genuinum frangunt , & ad 
quasvis humani ingenij re- 
G 3 tun- 




Early European Boota, Copyright© 201 1 ProQuest LLC. 

Images reproduced by courïesy of Koninklijke Bibliotheek, Den Haag, 

235 E 12 



144 ï>* cognithne Dii. 
tunditur. Tune de mum in 
Dei cognitione tenebirous 
mediocruatem ixner affe- 
itatam negligentiam , & te- 
mcrariam curiofitatem , 
quando omnem noftram 
cognirionem, & commen- 
tanonem ad pictatcm & 
mores, Dei^uc amorem,re- 
fcremus. , 



FIN1J. 



Early European Bodes, Copyright © 201 1 ProQuest LLC. 

Images reproduced by courtesy of Koninklijke Bibliotheek, Den Haag. 

235 E 12 



Early European Boob, Copyright © 201 1 ProQuest LLC. 

Images repraduced by courtesy of Koninklijke Bibliotheek Den Haag. 

235 E 12 




Early European Boob, Copyright © 201 1 ProQuest LLC. 

Images reproduced by courtesy of Koninklijke Bibliotheek, Den Haag, 

235 E 12
Internet Archive Audio

Featured

Top

Images

Featured

Top

Software

Featured

Top

Texts

Featured

Top

Video

Featured

Top

Mobile Apps

Browser Extensions

Archive-It Subscription

Save Page Now

Full text of "Petri Molinaei De cognitione Dei tractatus"

See other formats
